دلایل کم شدن رشد جنین

10 دلیل کم شدن رشد جنین در هفته‌های آخر بارداری

۱۰ دلیل کم شدن رشد جنین در هفته‌های آخر بارداری

 کم شدن سرعت رشد جنین در هفته‌های آخر بارداری مشکل خطرناکی است که در بسیاری از بارداری‌ها رخ می‌دهد. تشخیص به موقع این مشکل به حفظ سلامت جنین در بارداری کمک زیادی می‌کند و در موارد شدید تنها راه بهبود رشد جنین زایمان زودتر از موعد مادر است. گروه دیگری از این جنین‌ها را تا یک زمان معین مورد پایش قرار می‌دهند، طوری که مادر باید تمام این مدت به طور منظم تحت نظر پزشک قرار بگیرد. شیوه زندگی مادر برای جنین‌هایی که به این مشکل دچار شده‌اند سرنوشت‌ساز است. شیوه‌ صحیح زندگی شامل تغذیه سالم، ورزش متناسب با سن و وضعیت بارداری، زندگی در هوای سالم، دوری از دود سیگار و مصرف الکل و مواد مخدر و دوری از استرس می‌باشد. علل شایع کاهش رشد جنین به شرح زیر می‌باشد:

 

 

 اختلالات جفت

جفت مسئول تامین غذا و اکسیژن برای جنین است. اگر جفت ناهنجاری داشته باشد یا طی دوران بارداری غذا رسانی به جنین توسط جفت مختل شود رشد جنین دچار اختلال می‌شود همچنین ممکن است محل قرارگیری جفت در رحم اختلالاتی را برای جنین ایجاد کند که به آن جفت سرراهی می‌گویند یا جفت کمی از رحم جدا گردد که به آن جدا شدن زودرس جفت می‌گویند. هر یک از این اختلالات یاد شده می‌تواند رشد جنین را کم کند.

 

فشار خون بارداری

 در مادران بارداری که دچار فشار خون بالا هستند رگهای خونی تنگ می‌شود و خونرسانی به بافت‌های بدن کند می‌گردد. بنابراین خونرسانی به جنین در حال رشد نیز کاهش می‌یابد به همین علت است که معمولاً مادران با فشار خون بالا نوزادانی کم وزن به دنیا می‌آورند. فشار خون بالا منجر به مسمومیت بارداری می‌شود. لازم به ذکر است که فشار خون بالا در حاملگی بسیار خطرناک است و اگر درمان نشود و تحت کنترل قرار نگیرد عوارض آن تنها به کاهش وزن و رشد جنین ختم نخواهد شد.

 

 

 

 ناهنجاری‌های کروموزومی جنین

جنین‌هایی که دارای ناهنجاری‌های کروموزومی هستند اغلب روند رشد جنین به شکل کندتری نسبت به جنین‌های سالم دارند. برخی از ناهنجاری‌های کروموزومی جنین شامل این موارد می‌باشد: آنانسفالی، نقص‌های کلیوی، سندروم دان یا منگولیسم و نقض‌های دیده شده در حین تولد.

 

بیماریهای مادر در زمان بارداری

 اغلب دیده شده زنانی که در زمان حاملگی بیماریهای زمینه‌ای داشته‌اند فرزندانی با وزن کم به دنیا می‌آورند. بیماری‌های زمینه‌ای شایع در مادران باردار عبارتند از: دیابت، کم خونی داسی شکل، اختلالات انعقادی خون، بیماری‌های کلیوی، بیماری‌های قلبی و عروقی و بیماری‌های ریوی.

 

سن مادر

 عامل مهم دیگر سن مادر است. بهترین سن بارداری ۲۳ تا ۲۹ سالگی است. و سن قابل قبول ۲۰ تا ۳۵ سالگی است. سن بالا در مادران باردار مانع از  سرعت رشد جنین شود.

 

مصرف الکل و سیگار

 الکل در بارداری توسط مادر سبب عقب ماندگی ذهنی، ناهماهنگی حرکتی، حافظه و زبان معیوب و از همه مهمتر بیش فعالی کودک می‌شود. عامل دیگری که اکثر افراد فکر می‌کنند خیلی تاثیرگذار نیست مصرف سیگار می‌باشد. نیکوتین که ماده اعتیادآور توتون سیگار است باعث می‌شود جفت به صورت غیر طبیعی رشد کند و این امر انتقال موادغذایی را به جنین کاهش می‌دهد و باعث کم وزنی و کاهش رشد جنین می‌گردد. از سوی دیگر سیگار کشیدن تراکم مونوکسید کربن را در خون مادر افزایش می‌دهد. مهمترین اثر سیگار تاخیر رشد جسمی کودک و کم وزنی او هنگام تولد است. همچنین موجب کاهش مقاومت بدن کودک در برابر بیماری‌ها می‌شود.

 تاثیر منفی آلودگی هوا بر جنین

 

 تذکر

 مادرانی که سیگار می‌کشند به علت کمبود اکسیژن رسانی به جفت و جنین اغلب نوزادانی با وزن کم به دنیا می‌آورند. کاهش رشد جنین در مادران سیگاری تنها یکی عارضه‌هایی است که جنین را تهدید می‌کند و عوارض دیگر مانند احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی، تنفسی، پوستی و… نیز در کمین جنین‌ها می‌باشد.

 

آلودگی هوا

 دانشمندان دریافتند که مادرانی که در دوران بارداری در معرض میزان بالایی از آلودگی هوا قرار دارند بیشتر نوزادان با وزن کم به دنیا می‌آورند؛ زیرا آلودگی هوا اکسیژن محیط زندگی را کم می‌کند و جنین در حال رشد را با کمبود اکسیژن رو به رو می‌نماید. بنابراین مادران باردار باید مراقب باشند و زمانی که آلودگی هوا زیاد است و رسانه‌های مختلف افراد را از رفت و آمد غیرضروری در شهر منع می‌کنند از خانه بیرون نروند.

 

سوء تغذیه مادر

 سن و وزن مادر در روند رشد جنین تاثیر می‌گذارد. اگر مادر وزن کمی داشته باشد، طی حاملگی افزایش وزن قابل قبول نداشته باشد احتمال کاهش رشد جنین وجود دارد. همچنین سن مادر نیز مهم است اگر سن مادر بالای ۴۵ سال و کمتر از ۲۰ سال باشد، احتمال کم وزن بودن جنین زیاد می‌باشد.

 

زایمان‌های قبلی مادر

 مادرانی که در زایمان‌های قبلی خود سابقه زایمان زودرس داشته‌اند در زایمانهای بعدی خود نیز احتمال کم وزن بودن نوزادشان وجود خواهد داشت. بنابراین این دسته از مادران باید مراقب باشند و در حاملگی‌های بعدی خود مدام تحت نظر پزشک متخصص زنان قرار بگیرند.

 

 

 چند قلویی

 مادرانی که بیش از یک جنین باردار هستند (دو قلو و چند قلو زایی)، معمولاً احتمال بیشتری وجود دارد که نوزادانی کم وزن به دنیا آورند. زیرا حجم رحم مادر نمی‌تواند همزمان چند جنین را با وزن طبیعی در خود رشد دهد. به همین علت است که مادرانی که چند قلو حامله هستند باید بیشتر تحت مراقبت پزشکی متخصص قرار بگیرند.

 

 

 منبع: کتاب دانستنی های بارداری و زایمان

 نویسنده: فرحناز کمالی