انواع روشهای درمانی ناباروری

انواع روشهای درمان ناباروری در زنان و مردان

روش‌های درمان ناباروری- انتقال سلول به رحم

 انتقال سلول تخم به درون لوله‌های رحمی یکی از روش‌های کمک باروری است که همانند IVF و GIFT تخمک‌های خانم در زمان مناسب گرفته می‌شود سپس درون ظرف آزمایشگاهی در کنار اسپرم‌های همسر وی قرار داده شده تا لقاح صورت گیرد و سلول تخم حاصل شود در نهایت با مشاهده سلول‌های تخم به وسیله یک لوله پلاستیکی و از طریق جراحی مختصر روی ناحیه شکم به لوله‌های رحمی منتقل می‌گردد. ضرورت انجام این روش سالم بودن لوله‌های رحمی خانم می‌باشد، در غیر اینصورت انجام ZIFT کارا نخواهد بود.

 

 

 درمان ناباروری و نازایی

 امروزه با وجود شیوه‌های درمان ناباروری متعددی که در جهان و کشور ما ایران وجود دارد دیگر هیچ جوانی نباید نگران مشکلات و اختلالات ناباروری و نازایی باشد؛ اما با وجود این هستند تا زوجهایی که به دلیل نداشتن توان مالی برای تامین هزینه‌های درمان یا نپذیرفتن شیوه‌ها در شرایط درمان ناباروری و نازایی مانند استفاده از تخمک یا لقاح اهدایی امکان ناباروری را برای همیشه از دست می‌دهند. با مطالعه این گزارش علاوه بر آگاهی از دلایل و علائم نازایی در زوج‌های جوان با روش‌های درمانی این اختلال و تاثیر آن در روند زندگی زوجها بیشتر آشنا می‌شویم.

 

نکاتی که هر زوج جوانی باید بدانند

یکی از مهمترین نکاتی که موفقیت روند درمان را بیشتر می‌کند رعایت فاصله درمان هاست. در صورتی که فاصله‌ درمانها رعایت نشود احتمال از بین رفتن تأثیر داروها در زوج زیاد می‌شود و روند درمان با اختلال‌هایی روبه‌رو می‌شود که بر نتیجه درمان نیز تاثیر می‌گذارد. این مسئله با توجه به هزینه‌های سرسام آور درمان ناباروری در کشور بار اضافی را بر مشکلات زوجها اضافه می‌کند و از سوی دیگر با توجه به افزایش سن زوج بهتر است آنها روند درمان را به تعویق نیاندازند، زیرا شانس درمان برای زنان ۴۰ ساله ۱۰ تا ۱۵ درصد و برای زنان ۲۵ تا ۳۲ سال ۳۰ تا ۳۵ درصد است.

 

این نکته را جدی بگیرید

 زوج‌های نابارور باید توجه داشته باشند که در حال حاضر ۵۰ مرکز باروری برای درمان ناباروری با حضور متخصصان مختلف در حوزه تشخیص و درمان در کشور فعالیت می‌کنند که انتخاب بهترین آنها باید با مشاوره و بررسی با صاحب نظران این حوزه انجام شود. چرا که مراجعه به مرکزی که توانایی کامل در تشخیص و انتخاب درمان مناسب برای زوجها نداشته باشد وقت تلف کردن و صرف هزینه‌های گزاف و در نهایت تشخیص نادرست علت ناباروری و دست‌کاری بیهوده بدن زن و شوهر است که هرکدام می‌تواند تاثیرهای منفی بر روند درمان ناباروری آنها داشته باشد.

 

 درمان ناباروری

انواع روش‌های درمان ناباروری کدامند؟

 متناسب با دلایل و علتهای مختلفی که برای ابتلا به ناباروری و نازایی در مردان و زنان وجود دارد شیوه‌های مختلفی برای درمان نازایی و ناباروری وجود دارد که متناسب با علت بیماری توسط متخصص به بیماران توصیه می‌شود.

 

تحریک تخمک گذاری

 این شیوه در مورد زنانی به کار گرفته می‌شود که مبتلا به اختلال تخمک گذاری هستند و برای بدست آوردن تعداد کافی تخمک به منظور انجام سیکل درمانی نیازمند استفاده از روش‌هایی مانند IVF، IUI،ICSI می‌شوند و به این ترتیب آنها در دوره‌های درمانی که پیشرو دارند با استفاده از دارو درمانی و هورمون درمانی اختلالات تخمک گذاری را پشت سر می‌گذارند.

 

میکرواینجکشن

 در شیوه میکرواینجکشن که یک شیوه تخصصی و موثر برای درمان ناباروری با علت مردانه است پیش از هر چیز تخمدانها توسط داروهای محرک تخمک گذاری تحریک می‌شوند و بعد از آماده سازی تخمکها یک اسپرم در شرایط آزمایشگاهی خاص به داخل تخمک تزریق می‌شود و تقریباً بعد از ۴۸ ساعت جنینهای تقسیم شده  و مناسب داخل رحم زن انتقال داده می‌شود.

 

 

 لقاح خارج از رحمی
IVF 
 که از آن به عنوان لقاح خارج رحمی یاد می‌شود یکی از شیوه‌هایی است که برای درمان ناباروری مورد استفاده قرار می‌گیرد در این شیوه لقاح خارج رحمی یا باروری در محیط آزمایشگاه انجام می‌شود. این روش در شرایطی که لوله‌های رحمی آسیب دیده باشند یا اختلال در عملکرد آنها مشاهده شود از سوی متخصص به بیمار توصیه می‌شود. این شیوه نه تنها در مورد زنان مبتلا به مشکلات و اختلالات تخمدانی بلکه در برخی موارد درباره ناباروری‌ها با علت مردانه نیز به شما توصیه می‌شود.

 

لقاح درون رحم اسپرمی IUI

 در شیوه درمانی IUI اسپرم‌های فعال و جداسازی و آماده‌سازی به شکل مصنوعی همزمان با تحریک تخمک گذاری به رحم هدایت می‌شوند. در این شیوه از آنجا که تحریک تخمک گذاری با سونوگرافی‌های متعدد در روزهای متوالی یا با اندازه گیری هورمون‌های جنسی موجود در ادرار مشخص می‌شود و متناسب و همزمان با ورود اسپرم این اتفاق انجام می‌شود، بنابراین احتمال بارداری و باروری زیاد است.

 

روش‌های جایگزین برای درمان ناباروری

گاهی پیش می‌آید که زوج‌ها بعد از بررسی‌های مختلف و تجربه روش‌های درمانی متعدد به این  نتیجه می‌رسند که باید از شیوه‌های جایگزینی برای درمان ناباروری و نازایی از قبیل استفاده از تخمک، جنین اهدایی یا رحم جایگزین استفاده کنند. در این شرایط در صورت احراز ضرورت درمان به روش جایگزین مرکز درمانی باید انتخاب اهدا کنندگان و دریافت کنندگان شرایطی را در نظر می‌گیرد که در صورت برآورده شدن آنها مشاوره نهایی برای انجام کار با متخصصان رشته‌های مختلف زنان، زایمانف جنین شناسی، آندرولوژی، غدد داخلی، ژنتیک، عفونی و روانپزشکی انجام می‌گیرد.

 

 تفاوتهای جنین دختر و پسر

 

 از اهدای تخمک چه می‌دانید

 در شرایطی که برخی از زوج‌ها به دلیل عدم پاسخ تخمدانها و بروز اختلال در تولید تخمکها در زن، از داشتن فرزند محروم می‌شوند با کمک این شیوه می‌توان فرصتی را برای آنها فراهم کرده تا تجربه بچه دار شدن را در زندگی داشته باشند. بنابراین در برخی مراکز درمان ناباروری و نازایی اهدای تخمک شامل تهیه و جمع آوری تخمک از زن اهدا کننده و باروری آن تخمک  در آزمایشگاه با اسپرم مرد و انتقال جنین‌ها به رحم زن نابارور است، صورت می گیرد.  حال باید دید که اهدای تخمک در چه شرایطی و برای چه گروهی از زنان انجام می‌شود:

 

·         زنانی که مبتلا به بیماری نارسایی زودرس تخمدان هستند یا تخمدانهای آنها به دلیل سابقه جراحی از بدن خارج شده یا سابقه درمان بیماری با شیوه‌های شیمی درمانی و پرتودرمانی دارند می‌توانند از این شیوه جایگزین برای درمان استفاده کنند.

·          افرادی که با توجه به تحریک تخمک گذاری و مصرف داروهای تجویز شده پاسخی از سوی تخمدانها دریافت نمی‌کنند.

·           زنانی که به ذخیره پایین تخمدان مبتلا هستند.

·          زنانی که به سقط مکرر و غیر قابل درمان و شکست‌های مکرر روش‌های بارداری خارج رحمی را تجربه می‌کنند و دست کم سه بار ناموفق بوده‌اند.

·         افراد مبتلا به بیماری‌های ژنتیکی که بیماری از طریق مادر به فرزند قابل انتقال است و با استفاده از روش‌های آزمایشگاهی در دسترس و تشخیص متخصص ژنتیک بیماری قابل شناسایی و درمان نیست، در این شرایط نیز می‌توان از درمان‌های جایگزین استفاده کرد.

·          در افرادی که ناباروری در سنین بالا را تجربه می‌کنند در صورتی که زن بیش از ۴۰ سال داشته باشد نیز این شیوه توصیه می‌شود.

 

 

 شرایط اهدای جنین را بدانید

بسیاری از زوجها به دلیل ابتلا به مشکلاتی از قبیل نداشتن تخمک یا اسپرم سالم یا عدم امکان باروری جنین یا مشکلات دیگر برای تشکیل جنین بیولوژیکی مجبور به استفاده از گامت اهدایی یا جنین اهدایی می‌شوند. در این شرایط جنین در رحم زن گیرنده شکل گرفته و بزرگ می‌شود و به این ترتیب هم زن و هم جنین تعلق خاطر بیشتری به عنوان مادر و فرزند به یکدیگر احساس می‌کنند. اهدای جنین یا تخمک در هر صورت با توجه به قوانین و راهنمایی‌های اخلاقی انجام می‌گیرد و مشاورانی پیش از انجام کار درباره مسائل پزشکی و اجتماعی این موضوع با خانواده‌ها صحبت می‌کنند و در نهایت بعد از بررسی‌های نهایی و آگاه‌سازی‌های لازم اهدای جنین برای زوج صورت می‌گیرد.

 

 

 رحم جایگزین راه حلی دیگر

 یکی از دلایل ناباروری و ناتوانی مادر عدم توانایی او در حمل، نگهداری و پرورش جنین در رحم است. در این شرایط استفاده از رحم جایگزین از سوی متخصصان ناباروری به زوج‌ها توصیه می‌شود استفاده از رحم جایگزین زمانی ضرورت پیدا می‌کند که زوج همه شرایط دخیل در شکل گیری فرزند را دارند و تنها به دلیل فقدان رحم سالم امکان بچه دار شدن از آنها سلب شده است. در این شرایط تکنولوژی لقاح خارج رحمی انجام می‌شود و جنین حاصل از لقاح تخمک مادر و اسپرم پدر متقاضی درمان به رحم شخص ثالث که قرار است از رحم به عنوان رحم جایگزین استفاده کننده منتقل می‌شود.

 

 در شرایطی که زوجین با مسئله نازایی و ناباروری روبرو می‌شوند متناسب با روحیات و ویژگی‌های شخصیتی رفتار متفاوتی از خود بروز می‌دهند. اولین واکنش زوج‌ها در مقابل ناباروری و نازایی مسئله انکار است، در این شرایط گاهی یکی از زوجین یا هر دو آنها نمی‌تواند این مسئله را بپذیرند و با این موضوع کنار بیایند بنابراین وارد اولین مرحله شده‌اند. باید توجه کنید که مکانیسم سازگاری در افراد مختلف متفاوت است. گاهی فردی در مقابل بیشتر این استرس‌ها می تواند واکنش‌ها و عکس العمل مناسبی نشان دهد و برعکس فرد مقابل او در مقابل خفیف‌تر این تنش‌ها بیشترین حساسیت و کلمات را بروز می‌دهد.

 

 

 مشاوره با روانشناس آن را دست کم نگیرید

 در شرایطی که متخصصان به زودی اعلام می‌کنند که آنها توانایی بچه‌دار شدن ندارند، هر یک از زوجین در موقعیت خاصی قرار می‌گیرند. هر کدام از آنها متناسب با شرایط و موقعیتی که در آن قرار دارند برای رویارویی  و پذیرش موضوع وارد عمل می‌شوند و بی شک لحظات سخت و طاقت فرسایی را پشت سر می‌گذارند.

 

منبع: کتاب دانستنی‌های بارداری و زایمان

 نویسنده: فرحناز کمالی