مادران شاغل و شیردهی

توصیه‎‌های لازم به مادران شاغل در جهت تغذیه شیرخواران خود

 توصیه‌های لازم به مادران شاغل

 یکی از دغدغه‌های ذهنی مادران شاغل چگونگی تغذیه شیرخواران خود همزمان با اشتغال می‌باشد. با توجه به اهمیت و مزایای شیر مادر کلیه صاحب نظران تاکید بر حفظ و تداوم شیردهی در مادران شاغل دارند و رعایت یکسری نکات این مهم را میسر می‌سازد.

 

·  تغذیه انحصاری با شیرمادر

مادران شاغلو همه مادران باید بدانن،د در ماه اول زندگی شیرخوار به هیچ نوع غذای دیگری حتی آب نیاز ندارد و باید به طور انحصاری فقط با شیرمادر تغذیه شود.

·  عدم شروع تغذیه تکمیلی زودرس

 بهترین زمان برای شروع تغذیه تکمیلی در نوزادی که مسیر رشد طبیعی دارد پایان شش ماهگی است. تغذیه زودرس سبب کاهش شیرمادر و  بروز اسهال و استفراغ و حساسیت می‌گردد.

·  عدم استفاده از شیر خشک

  عدم استفاده از شیر خشک در ساعاتی که مادران شاغل در منزل نیستند، دوران سرعت تغذیه کودک با شیر دوشیده شده و نگهداری شده مادر صورت می‌گیرد.

 

· عدم استفاده از بطری جهت تغذیه کودک

 جهت تغذیه شیرخوار در زمانی که مادران شاغل در خانه و در کنار کودک قرار ندارد در واقع شیر دوشیده شده توسط فنجان یا قاشق به شیرخوار خورانده می‌شود. استفاده از بطری سبب می‌شود که به علت عدم تطابق جنس، شکل و قوام نوک سرشیشه با نوک سینه مادر، کودک پستان مادر را نگیرد.

·         در زمان غیر از ساعت کار مادران شاغل، باید همیشه در اختیار شیرخوار باشند و شیرخوار در هر زمان نیاز به تغذیه داشت مادر باید در دسترس باشد.

·          استفاده از پاس شیردهی در ساعات کار در صورت اسکان

·          مصرف غذا و لبنیات کافی توسط مادر در حین کار در منزل

·           دوشیدن شیر دو تا سه بار در محل کار

·          آشنایی با تجربیات سایر مادران شاغل و شیرده

 

 دانستن نکات چند جهت دوشیدن شیر لازم می‌باشد.

هنگام دوشیدن شیر مادر باید در محیط خلوت آرام باشد. بغل گرفتن شیرخوار و تماس پوست با پوست مادر و شیرخوار و همچنین تحریک نوک پستان قبل از دوشیدن سبب تحریک ترشح هورمون  آلیترسین شده که سبب تسهیل دوشیدن و خروج شیر می‌شود.

 

 کمپرس گرم پستانها یا دوش گرفتن مادران شاغل قبل از دوشیدن شیر مفید می‌باشد. نوشیدن مایعات گرم به جز قهوه، قبل از دوشیدن شیر نیز قابل اهمیت است. مدت زمان دوشیدن شیر توسط مادران شاغل ۲۰ تا ۳۰ دقیقه می‌باشد.

 ابتدا هر یک از پستانها پنج تا هفت دقیقه دوشیده می‌شود، سپس مادر اقدام به ماساژ و لمس پستانها می‌نماید. مجدداً مادر هر یک از پستانها را ۳ تا ۵ دقیقه می‌دوشد و سپس آنها را لمس نموده و ماساژ می‌دهد و در نهایت هر یک از آنها ۲ الی ۳ دقیقه دوشیده می‌شود.

 

  زمان نگهداری شیر دوشیده شده

 زمان نگهداری شیر در شرایط مختلف فرق می‌کند که در جدول زیر خلاصه شده است:

·          در یخچال ۲۴ تا ۴۸ ساعت

·          در جایخی یخچال دو تا سه هفته

·          در فریزر خانگی دو تا سه ماه

·          در فریزر صنعتی شش ماه

 پس از ذوب شیر مدت زمان نگهداری آن در فضای اتاق یک ساعت و در یخچال ۲۴ ساعت می‌باشد.

 

روشهای دوشیدن شیر مادر

چند توصیه بهداشتی برای غذای کودک

 رعایت اصول بهداشتی برای تهیه غذای کودک به حفظ سلامت او کمک می‌کند. رعایت این نکات مانع از ورود میکروبها و مواد آلوده کننده به غذای کودک شده و از ابتلا به بیماری‌هایی مانند اسهال جلوگیری می‌کند. با به کار گرفتن این توصیه‌ها غذای سالم از نظر بهداشتی برای کودک خود تهیه کنید.

۱٫  قبل و بعد از تهیه غذا دستها را بشویید. قبل از آماده کردن غذا و بعد از پایان کار دستها را با آب و صابون بشویید و هر بار که کهنه کودک را عوض می‌کنید و یا به دستشویی می‌روید حتماً دستها را با آب و صابون بشویید.

۲٫   اگر دستها زخمی است، قبل از تهیه غذا محل زخم را ببندید.

۳٫   غذاها را خوب بپزید. حرارت موجب از بین رفتن میکروبهای بیماری زا می‌شود و آلودگی احتمالی غذا در اثر پختن از بین می‌رود.

۴٫  غذای کودک را تازه تهیه کنید. بهتر است غذای کودک برای هر وعده تازه تهیه شود و فاصله بین وقتی که غذای کودک پخته می‌شود و زمانی که به کودک غذا داده می‌شود، طولانی نباشد. چون در فاصله‌ای که غذا سرد می‌شود احتمال دارد میکروبها در غذا تکثیر شوند.

۵٫  غذاهای پخته را به طور صحیح نگهداری کنید. باید آن را سریعاً خنک کنید و در ظرف در بسته در داخل یخچال نگهدارید. نگهداری غذا در دمای اتاق باعث فساد غذا می‌شود.

۶٫   غذاهای باقی مانده را قبل از مصرف حرارت دهید. غذاهای اضافی را قبل از مصرف مجدد حرارت دهید به طوری که تمام قسمتهای غذا داغ شود. در این صورت آلودگی احتمالی و میکروب‌ها از بین می‌رود.

۷٫   پس از یک بار حرارت دادن غذایی اضافه باقیمانده آن را دور بریزید.

۸٫  غذاهای خام و پخته را مجزا نگه دارید. غذاهای خام و پخته را هم در آشپزخانه و هم در یخچال جدا از هم نگهداری کنید. چون احتمال دارد آلودگی از غذاهای خام به غذاهای پخته منتقل شود.

۹٫   اگر می‌خواهید غذاهای پخته مثل مرغ پخته و انواع سبزی را که خام مصرف می‌کنید خرد کنید، حتماً روی تخته یا ظرف جداگانه این کار را انجام دهید.

۱۰٫    محل تهیه و پخت غذا را تمیز نگه دارید.

۱۱٫    لوازمی را که برای تهیه و طبخ غذا به کار می‌برید کاملاً بشویید.

۱۲٫    پارچه‌های مخصوص تمیز کردن آشپزخانه را مرتب بشویید و در آفتاب پهن کنید.

۱۳٫     غذاها را از دسترس حشرات دور نگه دارید. غذاها را در ظرف درب دار و دور از دسترس حیوانات و حشرات نگهداری کنید. چون حیوانات حامل میکروبهای بیماری زا هستند.

۱۴٫     آب پاکیزه مصرف کنید. برای نوشیدن و تهیه غذا آب پاکیزه مصرف کنید کودکان نسبت به آلودگی آب حساس و آسیب پذیر هستند. آب مصرفی کودکان زیر یک سال را حتماً بجوشانید.

۱۵٫     مواد غذایی پاستوریزه مصرف کنید. مواد غذایی پاستوریزه مصرف کنید. تا حد امکان شیر، ماست، کشک و بستنی پاستوریزه مصرف کنید و در صورتی که به مواد غذایی پاستوریزه دسترسی ندارید، قبل از مصرف حتماً شیر و کشک را بجوشانید. 

۱۶٫     هنگام خرید مواد غذایی به تاریخ تولید و انقضای آنها توجه کنید.

 

منبع: کتاب تغذیه کودک؛ درمان و رفع مشکلات تغذیه‌ای کودک

 نویسنده: فرحناز کمالی