مشکلات باروری در مردان

علل شایع مشکلات باروری در مردان

علل شایع مشکلات باروری در مردان

 درصد کمی از مردان با مشکل انسداد در مجاری دافع خود مواجه‌اند که مانع رسیدن اسپرم به مایع منی آنها می‌شود. اگر لوله‌های منی یا مجاری بیضوی شما مسدود یا آسیب دیده است مانع رسیدن اسپرم به تخمک‌های همسر شما می‌شود. عفونت، جراحت، نقص‌های مادرزادی یا وازکتومی ممکن است باعث این استعدادها باشند که مشکلات باروری را در مردان ایجاد می‌کنند.

  • علائم احتمالی: هیچ
  • راه حل‌های ممکن: جراحی جهت ترمیم انسداد یا عمل وازکتومی بر عکس
  • میزان موفقیت: بسته به مشکل و نوع جراحی به کار رفته جهت درمان مشکلات باروری از ۵۰ تا ۹۰ درصد مردم بعد از جراحی اسپرم بیشتری در منی خود دارند. حدود ۲۰ تا ۶۵ درصد زوج‌ها توانستند با  مقاربت یا لقاح مصنوعی یا تزریق اینترا سیتوپلاسمی اسپرم بچه دار شوند.

واریکوسل

واریکوسل (گشاد شدن رگ‌ها، شبیه واریکوسل بیضه‌ها) دمای بیضه‌ها را بالا می‌برد که بر تولید اسپرم اثر می‌گذارد.

  • علائم احتمالی: هیچ (مشکل حین معاینه بدنی قابل تشخیص است) 
  • راه حل‌های ممکن:  جراحی جهت رفع نقص واریکوسل و رفع مشکللات باروری
  • میزان موفقیت:  تا ۴۳ درصد مردان قادر به باردار کردن همسر خود طی یک سال بعد از جراحی بودند و تا ۶۹ درصد طی ۲ سال.

اسپرم نامنظم:

اگر اسپرم مردان کم است، جهندگی اسپرم کم (توانایی فوران آن) یا شکل اسپرم ها غیر عادی است، اسپرم تان به تنهایی قادر به باردار کردن تخمکهای همسرتان نخواهد بود و این یکی از مشکلات باروری به شمار می‌رود.

  • علائم احتمالی: هیچ
  • راه حل‌های ممکن:  داروهای باروری، تلقیح مصنوعی با اسپرم خودتان به شرطی که تعداد، شکل و جهندگی آن خیلی غیر طبیعی نباشد یا تزریق اینترا سیتو پلاسمی اسپرم.

 میزان موفقیت: داروهای بارداری افزایش دهنده تعداد تخم ها به همراه روش تلقیح مصنوعی میزان موفقیت را در هر نوبت به ۸ تا ۱۷ درصد می‌رسند با روش اینترا سیتوپلاسمی درصد موفقیت به ۳۰ درصد می‌رسد.

مشکلات اسپرم در باروری

حساسیت اسپرمی

 ممکن است بدن شما پادتن‌هایی ترشح کند که اسپرم را از بین ببرند که معمولاً بعد از وازکتومی، پیچش بیضوی(یعنی وقتی بیضه‌ها داخل کیسه بیضه پیچ می‌خورند) عفونت یا تروما اتفاق می‌افتد.

  • علائم احتمالی: هیچ
  • راه حل‌های ممکن:  تلقیح مصنوعی تکنولوژی‌های نوین در درمان ناباروری یا تزریق اینتراسیتو پلاسمی اسپرم.(داروهای استروئیدی مثل پردینسون هم گاه برای محدود کردن پادتن‌های اسپرم استفاده می‌شوند، اما پزشکان به خاطر عوارض جانبی آنها را توصیه نمی‌کنند)
  • میزان موفقیت: داروهای باروری جهت افزایش مقدار تولید تخم‌ها به همراه روش تلقیح مصنوعی درصد موفقیت رفع مشکلات باروری را به ۸ تا ۱۷ درصد در هر نوبت می‌رسانند درصد موفقیت با روش اینتروسیتو پلاسمی به حدود ۳۰ درصد در هر نوبت می‌رسد.

مشکلات باروری غیرقابل توجیه

 اگر پزشک نتواند دلیل مشکلات باروری شما را پیدا کند مورد شما را مشکل غیرقابل توجیه باروری تشخیص می‌دهد. بعضی متخصصان فکر می‌کنند سموم محیطی می‌توانند عامل تاثیرگذار باشند اما رابطه مستقیمی بین مشکلات باروری و این مشکلات هنوز به تایید نرسیده است.

  • علائم احتمالی: هیچ
  • راه حل‌های ممکن: داروهای باروری همراه با روش تلقیح مصنوعی یا تکنولوژی‌های نوین در درمان ناباروری مثل لقاح مصنوعی آزمایشگاهی (IVF)
  • میزان موفقیت: داروهای باروری جهت افزایش مقدار تولید تخم‌ها همراه با روش تلقیح مصنوعی درصد موفقیت را به ۸ تا ۱۷ درصد در هر نوبت می‌رسانند. حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد در هر نوبت منجر به بارداری با روش IVF می‌شوند و بعد سه سال درمان احتمال آن که زوج بچه دار شوند هر سال بین ۲۰ تا ۲۵ درصد کمتر می‌شود.

 مشکلات باروری مرکب

یک زوج وقتی دچار مشکلات باروری مرکب می‌شوند که هم مرد و هم زن مشکل باروری داشته باشند.

  • علائم احتمالی: بسته به علل آن متغیر است.
  • راه حل‌های ممکن: بسته به علل آن را به درمان متفاوت است.
  • میزان موفقیت: بسته به علل آن درصد موفقیت متغیر است

۱۰ عامل کشنده اسپرم!

 گرچه مردان به طور طبیعی در روز میلیون‌ها اسپرم تولید می‌کنند ولی به علت کمبود اسپرم یا عدم برخورد اسپرم با تخمک، زوجها در امر بارداری دچار مشکل می‌شوند. عوامل زیادی بر کیفیت اسپرم‌ها موثراند. در زیر به چند عامل که روی اسپرمها تاثیر می‌گذارند، می‌پردازیم.

گرمای بیش از حد

 اسپرم در بیضه‌ها تولید می‌شوند و گرم شدن بیضه‌ها موجب کاهش تولید اسپرم می‌شوند. به همین دلیل است که آنها در خارج از بدن مردان قرار دارند. به مردان توصیه می‌شود که از قرار دادن وسایل گرم و مثل لپ تاپ روی پای خود خودداری کنند.

تب

 تب نیز اثری مشابه حرارت و رطوبت بر اسپرم مردان دارد هر بار تب کردن موجب کاهش بیش از ۳۵ درصد اسپرم می‌شود.

عدم تغذیه بر اساس گروه خون

 هر نوع ماده غذایی برای دارندگان هر گروه خونی مناسب نیست. حتماً بر اساس گروه خونی خود تغذیه کنید. زوج های بسیاری با تغذیه مناسب بر اساس گروه خونی خود مشکلات باروری را رفع کردند پس دقت کنید که این امر بسیار مهم و سودمند می‌باشد.

لب تاپ

 به گفته محققان دانشگاه ایالتی نیویورک در استونی بروک، ارتباط مستقیمی بین استفاده از لپ‌تاپ و افزایش دمای کیسه بیضه تا ۳۵ درجه وجود دارد. این افزایش دما برای اسپرماتوژنز (فرایند تشکیل گامت نر) بسیار مضر است. بنابراین اگر شما در حال تلاش برای بچه‌دار شدن هستید حتما لپ تاپ خود را بر روی میز قرار دهید.

عوارض مصرف زیاد لب تاپ

پوشیدن شلوارهای تنگ

 این امر موجب کاهش میزان تولید اسپرم‌ها می‌شود. اسپرم‌سها برای تولید نیاز به فضای آزاد دارند.

واریکوسل (رگهای واریسی بیضه)

 حدود ۱۵ درصد از مردان به واریکوسل یا ایجاد حرکت‌های واریسی روی کیسه بیضه، دچارند. این امر معمولاً در بیضه سمت چپ رخ می‌دهد. در این حالت فرد باید به پزشک مراجعه کند این مشکل توسط جراحی و همچنین درمان با سوند (آمبولیزاسیون از راه پوست) قابل درمان است.

 تلفن‌های همراه

 در سال ۲۰۰۸ نشان داد که مردانی که به میزان زیادی از تلفن همراه (بیش از ۴ ساعت در روز) استفاده می‌کنند مقدار اسپرم آنها به صورت قابل توجهی از سایرین کمتر است. همچنین این امر روی غیر نرمال بودن شکلک‌ آنها و کند شدن حرکت آنها نیز تأثیر می‌گذارد. به مردان توصیه می‌شود که سعی کنند تلفن همراه خود را در جیب شان قرار ندهند.

چاقی

 چاقی افزایش تولید هورمونهای زنانه (استروژن) در ارتباط است. باعث کاهش تعداد اسپرم و اختلال عملکرد جنسی و مشکلات باروری می‌شود.

سبک زندگی ناسالم

 توتون و تنباکو و الکل و ماری‌جوانا می‌تواند عملکرد جنسی را مختل کنند. طبق مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۰ نتیجه حاصل شد که سوء مصرف الکل تأثیر منفی بر کیفیت مایع منی و تولید اسپرم دارد، در حالی که مصرف سیگار باعث اختلال در تحرک اسپرم‌ها می‌شود. همچنین مصرف سیگار می ‌تواند به DNA اسپرم آسیب بزند و موجب اختلال در نعوظ شود.

 رابطه ناباروری با مصرف قلیان

 برعکس باور عموم مردم جامعه ضررها و خطرات سوء مصرف قلیان ۱۰ برابر مصرف سیگار است و هرگونه مصرف تنباکو، سیگار، پیپ و قلیان عوارض خطرناکی بسیار خواهد داشت. مصرف تنباکو بر باروری و عملکرد جنسی مردان اثر مخرب دارد. فرد غیر سیگاری که در معرض دود سیگار اطرافیان خود هست، نیز از خطرات و مضرات سیگار در امان نخواهد بود.

مصرف تنباکو از یک سو به قدرت باروری مردان آسیب وارد می‌نماید و از سوی دیگر بر عملکرد جنسی مردان اثر مخرب و سوئی دارد. دود سیگار و تنباکو سبب بروز نشت وریدی در دستگاه تناسلی مردان می‌شود یعنی استعمال تنباکو و توتون باعث ایجاد بدترین نوع اختلال جنسی خواهد شد. برعکس باورعموم مردم جامعه، ضررها و خطرات سوء مصرف قلیان ده برابر مصرف سیگار است و هرگونه مصرف تنباکو عوارض بد و خطرناکی بسیاری خواهد داشت.

در دود حاصل از مصرف نیکوتین تاکنون افزون بر ۳۰۰ نوع ماده سمی دیده شده است و عوارض سوء مصرف سیگار بر روی باروری کاملاً اثبات شده است.

یک بررسی دقیق نشان داده است که کیفیت و کمیت اسپرم اشخاصی که به مدت ۵ سال هر روز بیشتر از یک پاکت سیگار مصرف کرده‌اند دچار اختلال شده است. کمیت اسپرم به معنای تعداد اسپرم می‌باشد و کیفیت اسپرم به مفهوم حرکت و شکل طبیعی آن است. ولی کیفیت اسپرم بسیار مهمتر از کمیت آن است.

توصیه می‌شود بیمارانی که دچار اختلالات جنسی می‌شوند روش زندگی خود را تسهیل و تغییر دهند و در صورت ابتلا به اضافه وزن و چاقی حتماً وزن خود را کاهش دهند و همچنین هر چه سریعتر مصرف سیگار و قلیان را قطع نمایند. چربی خون خود را کنترل کنند و تحرک و فعالیت کافی و ورزش را به زندگی خود اضافه نمایند. زیرا در اغلب موارد به محض تغییر روش زندگی مشکلات و اختلالات بیمار حل می‌گردد.

اشخاصی که مقدار زیادی دود تنباکو قلیان استفاده می‌کنند دچار شکستگی در کروموزوم‌های اسپرم می‌شوند که باعث ایجاد نوعی ناباروری می‌شود و در صورتی که با روش‌های لقاح مصنوعی مرد صاحب فرزند شود باز هم این اختلال به فرزندانش انتقال می‌یابد. کسانی که سیگار مصرف می‌نمایند دو گروه هستند. بعضی سیگا کش فعال و برخی سیگارکش غیر فعال می‌باشند. در فضای که فردی سیگار می‌کشد یک سوم دود ایجاد شده به ریه فرد کناری او که سیگار نمی‌کشد منتقل می‌گردد یعنی اگر فردی سه نخ سیگار بکشد اثرات سیگار در فرد کنار او مانند اثر سوء فردی است که یک سیگار کامل مصرف کرده است.

 در جاهایی که قلیان به صورت گروهی استفاده می‌شود دهها نفر به صورت همزمان در حال مصرف قلیان هستند و علاوه بر اینکه دود قلیان خود را مصرف می‌کنند دود قلیان اطرافیان خود را نیز استنشاق می‌نمایند. لذا فرد غیرسیگاری که در معرض دود سیگار اطرافیان خود از خطرات مضرات سیگار امان نخواهد بود.

 تاثیر مصرف قلیان بر باروری

 شرایط فیزیولوژیکی

 انسداد: توسط یک نقص مادرزادی، عفونت‌، تروما، یا وازکتومی ایجاد می‌شود. انسداد مانع از ورود اسپرم به مایع منی می‌شود.

 اختلالات ژنتیکی: ناهنجاری‌های کروموزومی می‌تواند به شدت تولید اسپرم را کاهش دهد.

 سایر عوامل مضر: آنتی بادی‌های ضد اسپرم، عدم تعادل هورمونی، سرطان بیضه، عدم نزول بیضه و مشکلات جنسی، تولید و کیفیت اسپرم‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهند.

منبع: کتاب دانستنی‌های بارداری و زایمان

 نویسنده: فرحناز کمالی