یادگیری دختران

ارتباط دختران با مدرسه و یادگیری

مدرسه و یادگیری

هنگام رسیدن به سن مدرسه دختران در بسیاری از موارد از پسرها جلوترند. آنها هشیارتر و اجتماعی‌ترند و با محیط جدید سازگار می‌شوند. دخترها از پسرها سریعتر می‌آموزند و در یادگیری دروس خود کوشاترند. همچنین طبق آمار دختران حتی در مهارت‌آموزی یک گام جلوتر از پسرها بر می‌دارند. اما آمار همیشه استثنایی هم دارد.  یادگیری خواندن و نوشتن و مهارت‌آموزی کندتر از دیگران هستند به سرعت با بی محلی همکلاسان مواجه می‌شوند و خطر تنها ماندن آنها را تهدید می‌کند. تحمل این موضوع برای دخترها بسیار سخت است چرا که متعلق به یک گروه، طبق یک قانون طبیعی همیشه با دخترهاست. اگرچه تحقیقات نشان می‌دهد دختران در یادگیری با پسرها متفاوتند. هنوز حتی در مدارس کشورهای پیشرفته هم به این موضوع توجه کافی نمی‌شود برای مثال بسیاری از روان‌شناسان و متخصصان پیشنهاد می‌کنند در رشته‌های خاص و اصلی مثل ریاضیات و علوم طبیعی و علوم فنی پسرها و دخترها در کلاس‌های جداگانه به تحصیل بپردازند. این دروس سنتی در قدیم و مخصوص پسران بوده ولی امروزه بسیاری از دختران به آنها علاقه‌مندند. همچنین مسئولان مدارس و طراحان نظامهای آموزشی در صورتی که زمان و بودجه اجازه این کار را بدهد باید زمینه‌هایی چون فرهنگ خانوادگی تجربیات فردی و علاقه هر دانش‌آموز را در نظر بگیرند.

انتخاب مدرسه

 اولین کمک شما در حد توان به دخترتان در سن مدرسه  مکان آموزشی مناسب با بهترین شرایط ممکن برای اوست. کودکان باید در مدرسه خوشحال باشند، در غیر اینصورت یادگیری و سلامت روحی آنها دچار تزلزل می‌شود. متاسفانه اعتماد به نفس دختر شما در هیچ مدرسه‌ای مورد تشخیص و حمایت قرار نخواهد گرفت و در بسیاری از کلاسها حتی ممکن است دچار خدشه و ضبط شود. بنابراین در این مرحله وظیفه‌ای دشوار بر عهده شماست و به عنوان والدین باید به طور مداوم با مسئولان مدرسه و آموزگاران دخترتان در ارتباط باشید. در بعضی از کشورها پسرها و دخترها در مدارس ابتدایی در یک کلاس کنار هم می‌نشینند اما در برخی دیگر، مدارس جداگانه‌ای برای آن‌ها در نظر گرفته‌اند. در هر دو صورت انتخاب مدرسه مهم است و در اینجا به چند نکته مهم که باید قبل از شروع مدرسه آنها را در نظر بگیرید اشاره می‌کنم.

  • آیا در این مدرسه به دانش آموزان احترام می‌گذارند یا تفاوتهای اجتماعی و ظاهرا شاگردان موجب تبعیض میان آنها است؟
  • آیا در مدرسه مرجعی مانند یک مشاور برای مراجعه دانش آموزانی که مورد تمسخر یا توهین قرار گرفته‌اند وجود دارد؟
  • آیا آموزگاران خدمه و مسئولان مهربان و خوشبو به نظر می‌رسند یا جدی و عصبانی؟
  • آیا در این مدرسه به حقوق دختران و زنان اهمیت می‌دهند؟
  • فعالیتهای فوق برنامه‌ای برای یادگیری دانش آموزان در نظر گرفته‌اند؟
  • تا چه میزان به مسائل اخلاقی اهمیت می‌دهند؟
  • برای ورزش دانش‌آموزان چه تدابیری اندیشیده‌اند؟ آیا مدرسه فضای کافی برای دویدن و بازی کردن همه دانش‌آموزان دارد؟
  • آیا مدرسه فعالیت گروهی، گردشهای علمی، آزمایشگاه، کارگاه، کلاسهای کامپیوتر و هنر را جزء برنامه‌های یادگیری خود دارد؟
  • رنگ  روپوش و راحتی آن را فراموش نکنید.
  • سرویسهای بهداشتی، بوفه و به طور کلی فضای مدرسه تمیز و قابل استفاده یا دلگیر و کثیف؟

مدرسه نمونه

البته موارد بیشماری را می‌توان به این فهرست اضافه کرد، اما همه می‌دانیم که هرگز نمی‌توان به کمال مطلوب دست یافت. شاید آموزگاران در گزارش خود از دختران با صفاتی چون (ساکت، گوشه‌گیر یا کم‌تحرک) یاد کنند. به راستی معنای این القاب چیست؟ آیا مدرسه برای انواع کودکان با قابلیتها و توانایی‌های متفاوت ساخته نشده است؟ آیا آموزگاران قادر نیستند به کودکانی که ممکن است دچار ضعف‌هایی باشند کمک کنند؟ بنابراین اگر دختران در  یادگیری دروس ضعیف هستند به جای سرزنش حمایتشان کنید و به او نشان دهید با وجود ضعف‌هایش دوستش دارید به ملاقات مسئولان مدرسه بروید و اگر لازم باشد برایش معلم خصوصی یا کلاسهای یادگیری تقویتی در نظر بگیرید. همچنین او را برای شرکت در فعالیتهای فوق برنامه به خصوص فعالیت‌های ورزشی و گروهی تشویق کنید و هرگز خیال نکنید این کلاسها مانع درس خواندن می‌شوند، برعکس کلاسهای فوق برنامه برای افزایش قدرت روحی و ذهنی و یادگیری بسیار مفیدند.

یک مدرسه نمونه

 مدرسه با هدف توجه و رسیدگی به سلامت روحی، جسمی و درصورت که دانش‌آموزان تعداد محدودی از آنها را در کلاس می‌پذیرد به مسئولیت پذیری فردی و همکاری گروهی اهمیت داده می‌شود و دانش آموزان در صورت رعایت کردن موارد فوق تشویق می‌شوند. معلمان عنوان آموزگار را به دبیر ترجیح می‌دهند و همه ساله برای پیشرفت و مهارت یادگیری آخرین روشهای تدریس و تعلیم در کلاس‌های توجیهی بین المللی مخصوص دبیران شرکت می‌کنند.

دخترها و ریاضیات و علوم پایه

 به عنوان قانون کلی تعدادی دختران که می‌توانند به خوبی پسرها از عهده انواع دروس ریاضی برآیند کمتر است و نظریه‌هایی در خصوص این تفاوت وجود دارد. یکی از دلایل، به تفاوتهای هورمون‌های مغزی دخترها و پسرها اشاره دارد و علت دیگر تفاوت بین رفتاری است که از کودکی از پسرها و دخترها در خانه انتظار می‌رود.

 در سال ۱۹۹۵ و ۹۶ سومین تحقیق بین المللی ریاضیات و علوم برگزار شد و در آن بیش از نیم میلیون دانش آموز چهارده تا هجده ساله از ۲۱ کشور جهان امتحان گرفته شد. در ریاضی و علوم پسرهای همه کشورها به جز آفریقای جنوبی نتایج خوبی گرفتند و هر چه سن آنها بیشتر بود تفاوت در نمره‌ها نیز بیشتر می‌شد. اگرچه نتایج مقایسه نمره‌ها در میان گروهی دختران و پسران به طور جداگانه نیز تفاوتهای چشمگیری نشان می‌داد و برخی دختران نمره‌هایی بیش از بعضی پسرها در رده‌های بالا داشتند، در مجموع این تحقیق نشان داد که پسرها در دروس علوم و ریاضی بهتر از دخترها هستند.

خانم سوزان گیلبرت- جامعه‌شناس و نویسنده بعد از مطالعه عمومی نمره‌ها به نتایج قابل توجه دیگری نیز دست یافت. برای مثال تفاوت نمره‌ها در میان پسران و دختران تنها دانش آموزان سفیدپوست را شامل می‌شد و به علاوه هیچ یک از دختران سیاه پوست و زردپوست نتوانسته بود در هندسه نمره‌های بهتر از پسران غیر سفیدپوست کسب کند. به این ترتیب می‌توان نتیجه گرفت بسیاری از پدر و مادرها باور دارند دخترها در ریاضیات کمتر از پسرها استعداد ریاضی دارند و از آن مهمتر اینکه دخترهای این خانواده‌ها نیز همین عقیده را دارند. به نظر می‌رسد همزمان با آغاز دوره بلوغ از علاقه دخترها به یادگیری ریاضیات کاسته می‌شود به حدی که بعضی از آنها که تا آن زمان نمره‌های عالی در ریاضیات کسب می‌کردند امتحان را با نمره‌های زیر حد نصاب قبولی پشت سر می‌گذارند و از آنجا که ریاضیات پایه و اساس بسیاری از رشته‌های مهم دانشگاهی به شمار می‌رود این مسئله تاثیر مثبتی در اعتماد به نفس آنها نخواهد داشت اما آیا دخترها باید ریاضیات بخوانند؟

به عقیده سوزان گیلبرت بیشتر دخترها گرایشی به ریاضیات ندارند و برخی گمان می‌کنند باید رشته‌های دخترانه‌تری انتخاب کنند و بعضی معتقدند دختران درس‌خوان دوستان زیادی نخواهند داشت. اما وقتی من از دختر ۱۵ ساله‌ام در این مورد سوال کردم، او گفت همه دوست دارند با افراد باهوش و درسخوان دوست شوند اما حتی در مدرسه‌ی او هم پسرها در یادگیری درس ریاضی بهتر از دخترها بودند.

تفاوت در یادگیری

تفاوت در یادگیری

 دیوید ک. گری، روانشناس، در مورد روش‌های پسرها و دخترها برای حل مسائل تحقیق و بررسی کرد و به این نتیجه رسید که پسرها هنگام روبرو شدن با یک مسئله ریاضی ویافیزیک آن را تصور می‌کنند و به صورت یک یا چند تصویر از این خود عبور می‌دهند. در حالی که دخترها تنها به رهنمودهای گفتاری و شنیداری و فرمولهایی که به خاطر سپرده‌ یا نوشته‌اند مراجعه می‌کنند. بنابراین دکتر گری به آموزگاران و والدین پسرها پیشنهاد می‌کند تمام مسائل و فرمولهای گفتاری را از طریق تصویر یا فیلم به آنها بفهماند و همچنین برای یادگیری دخترها از نوشتن، شنیدن و حفظ کردن استفاده کنند. او در تحقیقات خود و با انجام این آزمایش به نتایج مفیدی دست یافت.

انواع یادگیری

 به عقیده من اگر ریاضیات یا دروس دشوار دیگر، بدون در نظرگیری جنسیت و با مواد محدود و فرمول‌های پیچیده تدریس شود، دخترها در درک آنها با مشکل مواجه خواهند شد. وقتی یکی از دوستانم نحوه تدریس هندسه در مدارس فرانسه را برایم توضیح داد شگفت زده شدم. مطالب و فرمولها با زبانی ساده و با اشکال زیبا و واضح دسته بندی و هر یک به طور جداگانه ارائه شده بود. اگر تدریس هندسه را با این روش در دبیرستان به ما درس داده بودند من هم آن را به خوبی فرا می‌گرفتم!

اگر چه در چند سال اخیر دخترها فاصله نمره‌های خود را با پسرها کاهش داده‌اند و به زودی از آنها پیشی خواهند گرفت و امروز در بسیاری از کشورها دیگر کسی عقیده ندارد دخترها در یادگیری دروس دچار ضعف هستند و در بعضی موارد بسیار بهتر از پسرها عمل کرده‌اند؛ چرا هنوز هم در مقایسه با مردان، همچنان تعداد زنانی که وارد قلمرو مشاغل مردان می‌شود اندک است؟  یکی از دلایل آن این است که انتظارات جامعه از زنان در انتخاب شغل آنها تاثیر می‌گذارد و در بعضی جوامع دختران تحت تاثیر خانواده‌ها و اطرافیان مجبور می‌شوند به مشاغل زنانه‌تری روی آوردند.

یادگیری مثبت

 برای شنیدن این داستان کوتاه تمرکز کن. نفس کشیدن به طور خودکار انجام می‌شود بدون اینکه ما دخالتی در آن داشته باشیم…بعد خود را در جنگلی زیبا رها کن… تصور کن در آن قدم میزنی و به اطراف نگاه می‌کنی… درختی تنومند و زیبا نظرت را جلب می‌کند و به سمت آن می‌روی. مکانی آرام بخش، در آن محل ناگهان یک پری میبینی. او عاقی، مهربان و زیبا است و از مکانی می‌آید که در آن همه چیز امکان پذیر است و می‌خواهد به تو چیز یاد دهد. چیزی که می‌خواهی آن را یاد بگیری و بعد او آن را به تو می‌گوید. شاید یک مسئله ریاضی یا نکته‌ای در علوم یا هندسه… تو وقت داری و با دقت به او گوش می‌دهی و سپس از او تشکر و خداحافظی می‌کنی. اما هر وقت بخواهی می‌توانی به این محل برگردی و از او چیزهایی بپرسی. محل درخت را در جنگل به خاطر می سپاری و از مسیری که رفته‌ای باز می‌گردی. حالا حس می‌کنی خوشحال و سرحال آماده یادگیری هستی.

منبع: تربیت دختران

 نویسنده: گیسلا پروشاف

ترجمه: الگا کیایی