افزایش خلاقیت

ارتباط بازی با افزایش خلاقیت در کودکان

تخیل

 همراهی کنید، بچه‌ها در خلق ایده‌های عجیب فوق العاده‌اند. آنها می‌خواهند لباس به تن کنند. می‌توانند باور کنند که نامرئی شده‌اند و با وسایل خانه دوست شوند. اگر خطری متوجه  کودک نمی‌شود آرام باشید و از این حالت کودکان لذت ببرید و بگذارید کودکان تا سر حد امکان خیالپردازی کنند که خیال پردازی و تخیل باعث افزایش خلاقیت در فرزندتان می‌شود.

شما هم خیال پردازی کنید. کودکان خیلی دوست دارند فکر کنند که “گلاویز یا گل رقصنده” شب‌ها باله می‌رقصد یا جعبه‌هایی که سیم‌های تلفن از آنها عبور می‌کند. بوسه‌هایی به طرف خطوط می‌فرستند و پری دندانها خانه خود را از دندانها می‌سازد. این تصور نیست؛ این داستان‌های جذاب مورد علاقه کودکان است و پر و بال دادن به این داستانها توسط والدین باعث افزایش خلاقیت در کودکان می‌شود.

 بازیهای جدید دخترانه کنید. “چیزی برای بازی ندارم یا هیچ کاری نیست باهاش خودمو سرگرم کنم”، وجود ندارد. به فرزندانتان بیاموزید چطور با استفاده از افکار و افزایش خلاقیت خود بازیهای جدید بسازند. بازی با سنگ ریزه‌های یک قل دو قل، بازی نقاشی روی ماسه‌ها، دوامدادی با موانع هیجان انگیزی که در فواصل مختلف طراحی شده‌اند، حرکات ساده و موزون اندام، به یاد داشته باشید همیشه در یک ذهن خلاق و پویا می‌توان بازیها و فعالیت‌هایی به مراتب سرگرم کننده‌تری نسبت به بهترین فروشگاه‌های اسباب بازی فروشی پیدا کرد.

 معجون‌های اسرارآمیز

 بطریهای پلاستیکی‌تان را دور نریزید. آنها را کنار بگذارید و بعدها به فرزندانتان کمک کنید تا با ترکیب مواد مختلف از آنها معجون بسازند. انواع قابل قبول این معجونها می‌تواند ترکیبی از مواد شوینده، صابون، شامپو… برای حمام باشند. معجونهای عجیب و غریب شامل ترکیب بدیعی از مواد غذایی گوناگون می‌توان ساخت. اما این معجونها همیشه آنقدرها هم مطبوع نیستند؛ معجون می‌تواند مخلوطی از خاک، رنگ، شیر و آب شستشو و یا هر چیز دیگری باشد. در هر صورت بهتر است وقتی فرزندانتان سرگرم تهیه معجونها هستند در اطراف آنها حضور داشته باشید و بررسی کنید:

  1. حین تهیه معجونها خرابی به بار نیاورند.
  2. به وسایل و مواد خطرناک دست نزنند.
  3. و مهمتر از همه مراقب باشید این معجونها را نخورند.

اگرچه از نظر بعضی از پدر و مادرها این کار خطرناک است. ولی برای بچه‌ها سرگرمی جالبی است و باعث افزایش خلاقیت در وجود آنها می‌شود. کودکان دوست دارند اثرات جادویی معجونهایی که تهیه می‌کنند را ببینند.

با تاریخ زندگی کنید

 هر چند وقت یکبار بچه‌ها را به کاخ، موزه‌ها ببرید و تصور کنید همه شما اعضای خانواده سلطنتی هستید. وقتی از موزه دیدن می‌کنید مثل مجسمه‌ها ژست بگیرید. دستهایتان را روی سینه تان بگذارید و فکر کنید شما یکی از مومیایی‌های مصر باستان هستید. قرار دادن خود به جای شخصیت‌های تاریخی راهی برای آشنایی با تاریخ هنر است.

نمایش تولید کنید. بچه‌ها انجام تمرینهای نمایشی ساده را دوست دارند. می‌توانید از آنها بخواهید دیالوگهای ساده‌ای را با کمک یکدیگر اجرا کنند مثلاً در صحنه تلاش کنند فقط حرف خودشان را به کرسی بنشانند یا اینکه هم‌بازیشان را تحت تاثیر قرار دهند یا حتی او را بترسانند. موضوعات و موقعیت‌هایی را که فکر می‌کنید فرزندانتان به آنها علاقه دارند پیدا کنید و آنها را تشویق کنید تا حول این موضوعات نمایش خلق کنند و این گونه باعث افزایش خلاقیت در کودکان شوید.

امور مورد علاقه تان را با هم انجام دهید.

 فرزندانتان را در کارها و فعالیت‌هایی که دوست دارید درگیر کنید خواه این کارها ساختن جواهرات باشد یا ورزشهای رزمی، کمک به خیریه، آشپزی، تماشای پرندگان یا ساختن وسایل مورد نیاز. به این صورت بچه‌ها می‌توانند با مشغله‌های والدینشان آشنا شوند و در سنین کودکی اطلاعات مفیدی درباره این فعالیت‌ها به دست آورند. بین ویژگیهای فرزندانتان  یک شخصیت معروف یا تاریخی ارتباط برقرار کنید بسیاری از بچه‌ها ویژگی‌های خود را به یکی از شخصیت‌های تاریخی یا معروفی که در مدرسه یا جای دیگر با آنها آشنا شده‌اند نسبت می‌دهند. بنابراین بهتر است ابتدا در شجره خانوادگی‌تان کنکاش کنید. اگر نتوانستید ارتباط مستقیمی پیدا کنید به سراغ اجداد و آشنایان دورتر بروید. با یکی از پسرخاله‌های دورتان که از دوستان سلطان زنگبار بود یا اجداد مادربزرگتان که در جنبش حمایت از حقوق زنان به شکلی همکاری داشته‌اند. هر چقدر هم که این ارتباط ضعیف و نا محسوس باشد برای کودکان کافی است تا وی را از دیگران متمایز کند و برای مطالعه تاریخ برانگیزاند.

خیال پردازی

زیبایی‌های طبیعت را به فرزندتان نشان دهید.

 آسمانها، درختان، ستارگان، گلها، حیوانات، ساختمان‌ها، افراد، چشم اندازها، رنگها، جلوه‌ها، احساسات و هر چیز دیگری که شما را شیفته و محسور خود کرده است را به فرزندان تان نشان دهید. در باغچه خانه‌تا سنگ چین بسازید. اگر باغچه ندارید می‌توانید در پارک جایی دور از چشم دیگران یک تل سنگی بسازید. کلکسیونی از سنگریزه‌های سفید گرد هم آورید. کافی است هر جا چنین سنگریزه‌ای دیدید جمع کنید و در مناسبت‌های به خصوص یا روزهای مهم زندگیتان یک سنگریزه به سنگچین خانه خود اضافه کنید. مقدار زیادی از وسایل منزل را که می‌توان با آنها صدای جالب و موزونی ایجاد کرد، دور خود جمع کنید و همراه فرزندتان با هرچه جلوی دستتان می‌آید صدای موزون تولید کنید. با هر صدایی که تولید می‌کنید پاهای خود را حرکت دهید. اینها همه خلق ایده‌هایی است که باعث افزایش خلاقیت در نهاد کودکتان می‌شود.

سعی کنید گاهی مراسمی برگزار کنید که تنها  منحصر به شما و اعضای خانواده‌تان باشد. ممکن است این مراسم شکلات خوردن قبل از صبحانه در اولین روز سال نو باشد. مهمانی‌های نیمه شب سالانه یا حتی شاید تمایل داشته باشید روز تولد فرزندانتان در حیاط خانه‌تان چادر بزنید و از آنجا به تماشای ستاره‌ها بنشینید. مراسم به هر شکلی که برگزار می‌شود آن را جزء رسوم خانوادگی قرار دهید و کاری کنید که این مراسم جذاب تا آخر عمر در خاطرات کودکان باقی بمانند. هر خانواده‌ای داستان‌ها و افسانه‌ها و اسطوره‌های خاصی دارد، اگر شما در دوران کودکی از شنیدن چنین داستان‌هایی لذت می‌برید، پس این سنت را دنبال کنید و داستان‌ها را کمی با آب و تاب بیشتر برای فرزندانتان نقل کنید. در صورت امکان کمی هم از داستانهای امروزی چاشنی‌اش کنید.

فرزندانتان را تشویق کنید تا خودشان را سرگرم کنند.

 کتاب، کاغذ، مدادرنگی، پازل و خانه سازی، کارتهای بازی، آلت‌های موسیقی ابتدایی، وسایل پانسمان یا هر چیز دیگری که به ذهنتان می‌رسد در اختیارشان قرار دهید ذهن کوچک بچه‌ها تشنه یادگیری است. باید در دوران کودکی با وسایل مختلف آشنا شوند و با آنها بازی کنند تا کنجکاوی‌شان برطرف شود.

فرزندانتان را در برنامه‌ریزی‌ها مشارکت دهید. بچه‌ها دوست دارند طرحها و برنامه‌های شان را به مرحله عمل برسانند. عمل کردن به ایده‌هایشان باعث افزایش خلاقیت آنها می‌شود. بنابراین به آنها اجازه بدهید برنامه‌ریزی کنند و وسایل تفریحی و سرگرمی را تا حد امکان خودشان فراهم آورند. مثلاً لباس‌های عروسک طراحی کنند، درباره ضیافت مدرسه نظر بدهند، برای مهمانی‌های خانوادگی بازی و سرگرمی‌های مناسب ترتیب دهید یا اینکه هدیه انتخاب کرده و آن را کادوپیچ کنند این کار هرچه می‌خواهد باشد آن را به عهده خودشان بگذارید و در آن دخالت نکنید.

با دقت نگاه کنید.

 روشن گذاشتن تلویزیون در طول روز مثل یک کاغذ دیواری انیمیشنی حواس پرتی و بی حوصلگی به دنبال می‌آورد و باعث کاهش خلاقیت می‌شود. اگر احساس می‌کنید خانواده شما به این اعتیاد پیدا کرده است با اعضای خانواده‌تان موافقت کنید که تماشای تلویزیون را به ساعتهای معینی در روز محدود کنید یا اینکه فقط برنامه‌های خاصی را ببینید.

 جایگزینی برای تلویزیون پیدا کنید. اگر دوروبر فرزندانتان را با وسایلی مثل قلم، کاغذ، بلوکهای خانه سازی یا اسباب بازی‌های مختلف پر کنید احتمالاً کمتر به سراغ تلویزیون می‌روند و باعث افزایش خلاقیت در آنها می‌شود. کودکی که در اتاق زندانی شده که تنها وسیله سرگرمی آن تلویزیون است چاره‌ای جز تماشای آن ندارد.

گاهی اجازه دهید حوصله شان سر برود.

به نظر می‌رسد اگر شما برای اوقات فراغت و بازی فرزندانتان بین کلاس‌هایشان، گردش‌ها، قراربازی یا سایر فعالیت‌هایشان برنامه ریزی کنید همه چیز بهتر و منظم تر انجام می‌شود ولی هوشیار باشید و تا جایی پیشروی کنید که بچه‌ها قدر زحمات شما را بدانند و گاه با خود فکر کنند اگر این برنامه‌ریزی‌ها بر عهده آنها گذاشته می‌شد تا چه اندازه موفق بودند. فراگیری سرگرم کردن خود یکی از مهمترین مهارتهای است که می‌توان به بچه‌ها یاد داد.

اگر فرزندتان مجذوب یک بازی تخیلی شده و تمام وقت خود را صرف آن می‌کند مانع نشوید، هر چند ممکن است کمی به طول بیانجامد. بهتر است اجازه بدهیم به بازی خود ادامه دهند تا اینکه آنها را به جایی ببریم تا سرگرم شوند. قبل از این که محل بازی فرزندانتان را خراب کنید و به هم بریزید یا به آن بی احترامی کنید از آنها برای ورود به قلمرو ایشان اجازه بگیرید. انبوهی از بالش‌ها، پتوها، جعبه‌ها و اسباب بازی‌هایی که با عجله جمع و جور می‌کنید ممکن است که سکوی پرتاب موشک، قصر شاهزاده، ایستگاه اتوبوس یا بیمارستان باشند. شاید هم سوراخ مار یا لانه شیر. شما هرگز نمی‌دانید روی چه چیزی پا می‌گذارید، بنابراین مراقب رفتارتان باشید.

منبع: کتاب هزار نکته مهم برای تربیت فرزند

 نویسنده: پگی وانس

 ترجمه: محمد جعفر کندی