طلب فرزند

مراقبت‌های عبادی و معنوی قبل از بارداری برای داشتن فرزندان سالم و صالح

مراقبتهای معنوی قبل از بارداری

 به طور معمول فرزندان آنگونه می‌شوند که پدر و مادران آنها هستند. بنابراین اگر والدین فرزندی با صفات نیک می‌خواهد، ابتدا باید خود دارای آن ویژگی‌ها باشد. چنانچه قبل از تصمیم به فرزندخواهی اعمال، افکار و رفتار خود را با مراقبتهای معنوی و عبادی اصلاح کنند؛ در زمان انعقاد نطفه و دوران بارداری می‌توانند با ادامه این روش به داشتن گل بهشتی امیدوارتر باشند و زمینه‌های تربیت مذهبی او را فراهم سازند.

 

اهل بیت می‌فرمایند: با خانواده نیکوکار وصلت کنید زیرا ژنها در فرزندان تاثیر می‌گذارد.  و پیامبر نیز می‌فرمایند: در انتخاب همسر دقت کنید و بنگرید فرزند خویش را در چه مکانی قرار می‌دهید، زیرا وراثت اثرگذار است.

 رسول گرامی اسلام همانند این سخن را درباره ازدواج با زنان می‌فرماید: کسی که دخترش را به زشتکار تزویج نماید رحم خویش را قطع کرده است.  بنابراین برای داشتن نسل و فرزندان نیک خواستگار شرابخوار را رد کنید. همان گونه که پیامبر می‌فرمایند: اگر شراب‌خوار از دختر شما خواستگاری کرد به او دختر ندهید.

 

فضای معنوی خانه

 فضای معنوی خانواده باعث آرامش همسران یعنی همان پدر و مادر آینده می‌شود. تا بتوانند این حالت را در درون خویش ثابت و ماندگار نمایند. سپس آن را در کروموزوم‌های انتقال دهنده به فرزند دلبند خود منتقل کنند. سلامت و آرامش خانواده وابسته به ایجاد روح معنویت و یاد خدا در فضای خانه و ایجاد فضایل اخلاقی در افراد خانه است. نماز، یاد خدا، خواندن کتابهای مذهبی، گفتگو درباره مسائل دینی، باعث ایجاد فضای معنوی در خانه و آرامش روانی اعضای خانواده می‌گردد و سبب تقویت بنیان روابط آنها می‌شود. در این فضای معنوی است که انجام شعائر دینی همسران امروز را برای داشتن فرزندان معنوی آماده می‌سازد. زمانی پدر و مادر می‌تواند بچه سالم و شاداب از نظر قوای عقلی بدون نقص داشته باشند که قبل از آن خود درسلامت کامل معنوی و روحی باشند.

 معنویت در خانه

خانواده از یک نظر کانون خداشناسی و خدا پرستی است. زن و شوهر باید یکدیگر را در این مسیر و راه متعالی یاری کنند. دو انسان مومن وقتی به نام خدا و اذن پروردگار با هم ازدواج می‌کنند و نیازهای زیستی، جسمی و روحی یکدیگر را برآورده می‌سازند به آرامش و صفایی می‌رسند که به واسطه آن می‌توانند به معنویت برتری دست یابند و لیاقت پدر و مادر شدن را پیدا کنند.

خانواده‌هایی که از مذهب یا از مجموعه ثابتی از معیارهای اخلاقی پیروی می‌کنند؛ افراد موفق تر و خوشبخت تری هستند، زیرا این معنویت چارچوب محکم و آرامش بخشی را در زندگی ایجاد می‌کند که حامی و الهام بخش است و باعث ایجاد فضای معنوی می‌گردد. با توکل به خدا به کار بردن توصیه‌های ذیل والدین را در این امر یاری خواهد کرد.

 

 

۱٫ هر یک از زن و مرد باید برای بالا بردن سطح شناخت و معرفت خود تلاش کنند تا سطح معرفتی خانواده را ارتقا دهند.

۲٫ برای ارتقای سطح معرفت خانواده و بصیرت دهی باید از کلمات حکمت‌آمیز، روایات و سخنان معصومین استفاده کرد که طبق فرمایش خود اهل بیت احادیث ایشان قلب‌ها را زنده می‌کند و خانه‌ای که کلمات حکمت‌آمیز در آن نباشد مثل یک خانه خراب است.

۳٫ یکدیگر را به خیر دعوت کنند.

۴٫ با شیوه مناسب، بیان نرم و ملایم، یکدیگر را امر به معروف و نهی از منکر نمایند.

۵٫ با نماز اول وقت جمعی، خود و اهل خانواده را به این کار تشویق و ترغیب نمایند.

۶٫  خود و اهل خانواده را به خواندن قرآن و تدبر در آن ترغیب دعوت کنند.

۷٫ برنامه منظم برای شرکت در مراسم‌های مذهبی به همراه اعضای خانواده داشته باشند.

۸٫  حضور هفتگی در مجالس وعظ و خطابه و درس اخلاق در ایجاد، حفظ و ارتقای سطح معنویت خانواده بسیار موثر است.

۹٫  نسبت به مناسبت‌های مذهبی بی تفاوت نباشند، اعیاد، شهادت‌ها و غیره در برقراری و حفظ رابطه معنوی با خدا و اولیای الهی بسیار موثر و مفید است.

۱۰٫ برنامه ثابتی برای ذکر مصیبت اهل بیت و توسل به این خاندان داشته باشند که سرچشمه وجود و کرم هستند.

۱۱٫ در کنار سفرهای تفریحی به سفرهای زیارتی هم بروند.

۱۲٫ از گناهان و رفتارهای نادرست پرهیز کنند که گناه روح ایمان تقوا و معنویت را از بین می‌برد.

۱۳٫ انسانها الگوپذیر هستند. سعی کنند، الگوهای خوبی را برای زندگی خود انتخاب کنند تا با مشاهده این الگوها روح تقوا و دینداری و معنویت در آنها تقویت شود.

۱۴٫ برای ایجاد و ارتقای معنویت در خانواده سختگیری و بد اخلاقی نکنند و چهره زیبای دین را خراب نکنند زیرا نتیجه عکسی خواهند گرفت.

۱۵٫ عنصر بسیار مهم تشویق را فراموش نکنند، اگر یکی از آنها به یک عمل عبادی و معنوی اقدام کرد، دیگری او را تشویق کند.

 

 

اهمیت بیشتر مراقبتهای معنوی مادران

مراقبتهای معنوی مادران اهمیت بیشتری نسبت به پدران دارد. زیرا که پدران پس از انعقاد نطفه تاثیر کمتری بر فرزند دارند، ولی مادر در تمام ایام حمل و شیر دهی در فرزند تاثیرگذارند. در حقیقت مادر اصل ریشه و سرچشمۀ وجود کودک به شمار می‌آید. کودک نیز پرتوی از قوای جسمی و روحی مادر! مدت اقامت نطفه در صلب پدر، بسیار اندک ولی نزدیک به ۲۷۰ روز مهمان رحم مادر است. بنابراین تمام یا اغلب گیرندگی و اثرپذیری فرزند از مادر است؛ از این رواسلام به مادران بیشتر اهمیت داده است.

 بنابراین دختران امروز، مادران فردا، قبل از ازدواج خود باید در غذا، رفت و آمد، معاشرت، برخورد، تربیت و ادب و ایمان دقت کنند تا نسل پاک ، سالم، با ارزش و مودب تربیت نمایند. مادر باید برای فرزندان مادری کند تا فرزندان از نظر فکری و عاطفی کمبود پیدا نکنند. اگر زن ویژگی‌هایی را که اسلام برمی‌شمرد از دست بدهد در حقیقت مقام مادری خود را از دست داده است. همچنین شرف، کرامت، عفت و پاکی خانواده را به باد داده است!  مادری می‌تواند فرزند پاک، با صلابت و خردمند تحویل جامعه دهد که دارای وجود پاک و سالم و اخلاقی انسانی باشد. این ویژگی‌های یک روزه به دست نمی‌آیند، بلکه ماه‌ها قبل از بارداری باید در این مسیر حرکت نماید و برای به دست آوردن آن تلاش نمایند. پاک زیستن مادر یکی از افتخارات اوست. از این رو خطاب به سرور شهیدان امام حسین می‌گوییم: شهادت می‌دهم شما را در اصلاب شامخه و ارحام مطهره نور بودید، نوری که از مقامی بسیار بالا و جایگاهی پاک پرتو افکند و جهانی را به نور علم، عدل، حکمت و رهبری صحیح روشن و پس از شهادت آخرت را روشن‌تر نمود.

امروزه بی‌مبالاتی بسیاری از خانواده‌ها آداب نیک و صفات پسندیده را کمرنگ کرده است، به گونه‌ای که دیگر خبری از آن دستهای پاک نیست. مگر تعدادی اندک و انگشت شمار در همین زمینه رسول حق می‌فرمایند: اگر آنها در آخرالزمان عقرب بزایند بهتر است تا فرزند زایند زیرا به خاطر لذت طلبی در کارگاه فکر روح و روان خود اخلال ایجاد کرده و این کارگاه از ساختن انسان سالم ناتوان گشته است.

خداوندا! این ناسپاسان و این مرد و زنی را که دست از عناد و لجبازی برنمی‌دارند در روی زمین باقی مگذار. همانا اگر از این ملت کسی را باقی بگذاری، بندگانت را گمراه می‌کنند و از اینان فرزندی جز بد کار و ناسپاس به وجود نمی‌آید.

 مادر نباید در مجلس حرام شرکت کند؛ زیرا برخی از آنها مجلس معصیت است و در روحیه مادر تاثیر می‌گذارد که به هویت مادر بودن را از او می‌گیرد. مادر نباید به هر شکلی که میل و طبعش اقتضا می‌کند از مواد خوراکی استفاده کند، چه بسا که غذا از منبع حلالی تهیه نشده و از نظر آثار برای او و فرزندش زیانبار باشد.  مادر باید مسائل مربوط به طهارت و نجاست را رعایت کند و بر واجبات و مسائل اخلاقی اصرار داشته باشد تا کارگاه وجودش منبع نور و سبب طلب نور شود.

 چنان که از امام معصوم به ما رسیده، حضرت زهرا را اسوه خود قرار داده بودند و از تمام شئون فکری، روحی، اخلاقی و ایمانی آن بزرگوار پیروی می‌کردند. فاطمه درتمام هستی مادری نمونه و نمونه اعلای مادری است. زنان و دختران ما باید آن حضرت را الگوی زندگی خود قرار دهند. مادر ریشه، سرچشمه و اصل وجود فرزند است.

 خانواده

 

 عفت و پاکدامنی

 مردان و زنانی که از پاکدامنی و عفت رو می‌گردانند و همواره در ورد به شهوت پرستی و هرزگی گام برمی‌دارند چیزی جز اثرشوم به فرزندان خود منتقل نمی‌کنند. در همین زمینه پیشوای  راستین ما حضرت صادق می‌فرمایند: با مردان مسلمان یا زنانی که بی پروا زنا و بی‌عفتی می‌کنند، ازدواج نکنید و همچنین زنان عفیف و مسلمان، مردانی را که آشکارا زنا می‌کنند به همسری خود اختیار نمایند. مگر معلوم شود توبه کرده‌اند و صمیمانه از اعمال ناشایست و منافی با عفت دست کشیده‌اند.

 رسول خدا میفرماید: خشم خدا بر زن شوهرداری که به جز شوهرش، به نامحرمان  چشم بدوزد، بسیار سخت است. اگر چنین کند، خدا هر عملی را که انجام داده نابود می‌کند.

 

مراقبت‌های چهل روز قبل از انعقاد نطفه

 در فرهنگ اسلامی عدد ۴۰ جایگاهی ویژه دارد. چله نشینی برای رفع حاجات، حفظ کردن چهل حدیث، رعایت اخلاص در چهل روز، کمال عقل در چهل سالگی، دعا برای چهل مومن، از این نمونه‌ها است.  عدد چهل در روایات و قرآن ارزش و احترامی ویژه دارد. به عنوان مثال در قرآن کریم مدت خلوت حضرت موسی  را۴۰ روز ذکر می‌کند و در روایت آمده است: هر کس خود را ۴۰ روز برای خدا خالص و پاک کند خداوند چشمه‌های حکمت را از قلبش بر زبانش جاری می‌سازد. در حدیثی دیگر می‌فرماید: هرکس برای نفع من چهل حدیث حفظ کند خداوند او را در روز قیامت فقیه و دانشمند برمی‌انگیزد. انسان در چهل سالگی به کمال عقل می‌رسد. در روایت آمده است:» هرکس قبل از دعا برای خود، ۴۰ مومن را دعا کند سپس برای خود دعا نماید،  دعای او مستجاب گردد.

 

همچنین، همانطور درباره برخی از  ادعیه بر چهل مرتبه خواندن آن تاکید شده است. اما خصوصیت عدد چهل و اسرار نهفته در این عدد چیست. برای ما روشن نیست البته چه بسا با توجه به ویژگی‌های  انسان تکرار(چهل بار) یک امر معنوی  و تعمیق یک رفتار پسندیده، فیض ویژه خداوندی را نازل می‌کند. تذکر این نکته لازم است که معنای چله نشینی بریدن از مردم و شانه خالی کردن از مسئولیت‌های اجتماعی، شرعی و انسانی نیست؛ بلکه مهم این است که انسان در میان اجتماع باشد و از خود مواظبت و مراقبت کند و بر خود مسلط باشد. چون گاهی خدمت به مردم و گشودن گرهی از کار آنها و گرفتن دست انسانی درمانده و بیچاره اثرش از چله نشینی بیشتر و عمیق تر است. هیچ عملی، مانند انجام واجبات الهی و دوری از محرمات موثر نیست؛ همچنین در میان واجبات، نماز اهمیت ویژه ای دارد.

 

 اخلاص در عمل

 اگر عبادت از روی اخلاص و صداقت نباشد، اثری نخواهد داشت؛ زیرا وجود غل و غش در نیت، عبادت و رفتار، اعمال انسان را بی ارزش می‌کند. پیامبر میفرماید: هرکس همتی غیر از خدا داشته باشد بنده خدا نیست. خداوند خود می‌فرماید: من از همه بی نیازها بی نیازترم و شریک هم نمی‌خواهم. هر کسی که عملی را انجام دهد در کار خود غیر از من را شریک نماید؛ سهم خود را به آن شریک واگذار می‌کنم؛ زیرا من  فقط عملی را که پاک و خالص باشد می پذیرم.

 

نماز اول وقت

 پیامبر می‌فرمایند: نماز ستون دین است و هر کس به عمد آن را رها کند، دینش را ویران  کرده است و اگر نماز را در اول وقت به جای نیاورد، داخل (ویل) می‌شود و ویل نام بیابانی در دوزخ است. قرآن می‌فرماید: وای بر کسانی که از اوقات نمازشان غفلت می‌کنند. اگر نمازهای واجب در اول وقت به جا آورده شود شیطان از انسان دوری می‌کند. اگر به عمد از اول وقت غفلت شود شیطان جرات می‌کند، انسان را به گناهان بزرگ بکشاند.  بنابراین یکی از بهترین راههای مراقبت معنوی، عبادی همسران  این است که با رعایت نماز اول وقت خود را به اوج قله معنویت و پاکدامنی برسانند و در سایه ایمان فرزندان پاک و سالم به دنیا آورند.

 

تعقیبات نماز

 یکی از کارهایی که به معنویت انسان می‌افزاید؛ نشستن بعد از نماز در سجاده و خواندن تعقیبات و گفتن تسبیحات حضرت زهرا است که با توجه خواندن آنها روح را معنویت می‌بخشد بنابراین بهتر است مادران به جز داشتن مراقبت‌های قبل از بارداری از تعقیبات نمازهای واجب غفلت نکنند.

 

نماز شب

 بیدار شدن در نیمه شب، شرف مومن است. نماز شب باعث صحت بدن و کفاره گناهان روز و برطرف کننده وحشت قبر است. صورت را نورانی و انسان را خوشبو و روزی را زیاد می‌کند. همانگونه که فرزندان زیاد ومال زیاد زینت دنیاست، نماز شب زینت آخرت است. پیامبر می‌فرمود: دو رکعت نماز در دل شب، برای من از دنیا و نعمت‌هایش بهتر است.

 نماز شب امروز پدر و مادر، زمینه‌ساز رستگاری فرزندان فرداست. حقیر، از مادری که فرزندی بسیار نیک و جوانی مومنی داشت، حکمت رستگاری فرزندش را پرسیدم؛ در پاسخ گفت: قبل و همزمان با بارداری و شیردهی وی، به نماز شب، قرآن و مسائل معنوی بسیار اهمیت می‌دادم.

 

توصیه برای پدران و مادران آینده

  یادآوری می‌شود بنابر عقیده روانشناسان تلقین و تکرار در هنگام و در حالت خواب و بیداری به دلیل بودن ماهیچه‌های بدن و تمرکز فکر در ذهن همگان و به ویژه کودکان، تاثیر عمیق و شگفت انگیز دارد. اگر والدین به هر دلیلی نمی‌توانند برنامه تلاوت قرآن داشته باشند، توصیه می‌شود که در صبحگاهان، دقایقی با  روشن کردن نوار قران محیط صمیمی منزل را از معنویت و آرامش لبریز نموده و زمینه پرورش برای فرزندان و نوجوانان قرآنی را به وجود آورند.

 

 

دعا

 پیامبر می‌فرمایند: چیزی جز دعا کردن قضا را دفع نمی‌کند، و دعا اصل عبادت است و آثار فراوانی دارد همسران با دعا کردن آینده‌ای زیبا برای فرزندان می‌آفرینند. خواندن دعاهای روزانه مثل دعای عهد و دعاهای ویژه روزها، دعای توسل، کمیل و عاشورا به زندگی مشترک معنویت می‌بخشد و آنان را برای کانون گرم معنوی و الهی یاری می‌دهد.

 نیکی والدین

نیکی به پدر و مادر

 یکی از کارهایی که به زندگی انسانها برکت می‌دهد نیکی به پدر و مادر است. از این رو همسران که به مراقبتهای معنوی قبل از بارداری اقدام می‌کنند، با نیکی کردن به پدر و مادر خود زمینه‌های برکت زندگی خود و فرزندان خویش را فراهم می‌آورند.  پیامبر می فرماید: خدای متعال به کسی که عاق پدر و مادر خود می‌شود، نظر لطف نمی‌نماید و بدی به آنان سبب می‌شود نماز انسان پذیرفته نگردد. کسی که عاق پدر و مادر گردد، بوی بهشت را استشمام نمی‌کند.

 در مقابل نیکی به آنها سعادت دنیا و آخرت را در پی دارد. پیامبر خدا می‌فرماید: در کنار پدر و مادر بر تخت بنشینید و به آنان نیکی کنی، برتر است از این که با شمشیر در راه خدا جهاد نمایی. پس والدین باید برای این کار سرنوشت‌ساز برنامه ریزی کنند و آن را در برنامه‌های مراقبت‌های قبل از بارداری قرار دهند.

 

آرامش روانی

امروزه دستیابی به آرامش روانی با وجود استرسهای گوناگون نمی‌شود؛ اما، دین مبین اسلام هدف از ازدواج را آرامش و سکوت همسر معرفی می‌کند. قرآن کریم می‌فرماید: و از نشانه‌های او اینکه همسرانی از جنس خودتان برای شما آفرید تا در کنار آنان آرامش یابید و در میانتان مودت و رحمت قرار داد و در این نشانه‌هایی است برای گروهی که تفکر می‌کنند.

 نداشتن آرامش روانی زن و شوهر سبب می‌شود تمام اعضای بدن کار خود را به خوبی انجام ندهد و اضطراب در درون آن ماندگار شود. این حالت باعث می‌شود نطفه و تخمک سالم تشکیل نگردد و استرس و عدم اعتماد به نفس به کودک منتقل شود. هر یک از همسران باید کاری کند تا دیگری احساس رضایت خاطر کند و از آرامش روانی برخوردار باشد. امنیت روانی همسران نتیجه احترام آنها به حقوق یکدیگر و عشق ورزیدن بدون شرط است. برای مثال هر انسانی به امنیت، محبت، توجه و احترام نیاز دارد. بنابراین هرگاه این گونه نیازها از طرف همسران تامین نشود فرد احساس ناامنی روانی می‌کند و به دنبال آن پیامدهای ناگوار پدید می‌آید.

 

 

تغذیه حلال

 لقمه حلال و حرام تاثیری بس شگرف  در سرنوشت انسان دارد. یکی از آثار مال حرام ظهور پیامدهای آن در نسل است. امام صادق می فرماید: آثار درآمد و کسب حرام در نسل و فرزندان آشکار می‌شود.  و در حدیث دیگر می‌فرماید: همانا هنگامی که شخصی مال حرام بدست می‌آورد، حج عمره و صله رحم وی قبول نمی‌شود. حتی زندگی زناشویی او تباه می‌گردد.

 یعنی گناه تا عمق انسانیت اثر می‌کند و آثار شوم آن در نسل انسان آشکار می‌شود. زیباترین شاهد این مطلب سخن خداوند است که به یکی از انبیاء خود فرمود: همانا آثار گناه تا نسل هفتم انسان را تحت تاثیر قرار می‌دهد. در این میان لقمه حرامی که منشاء نطفه می‌گردد، بیشتر تاثیر می‌گذارد.

 خواننده گرامی! به فرموده امام باقر:  همه گناهان بزرگ و زیانبارند. ولی بزرگ‌ترین آنها گناهی است که در بدن انسان گوشت و خون برویاند. هر غذایی که انسان میخورد تا چهل روز در بدن انسان باقی می‌ماند و اگر حرام باشد سبب می‌شود هیچ کدام از عبادت‌های انسان قبول نشود. چنانچه از این غذا نطفه و تخمک ایجاد شود در رگ‌های زندگی فرزند نیز جریان می‌یابد و او را به سوی تباهی دعوت می‌کند. بنابراین از مال شبهه‌ناک، خمس نداده، مال غصبی، اموال بیت المال، که اجازه تصرف در آن نیست باید پرهیز کرد.

 

آری مال حرام همانگونه که در روح و جسم پدر و مادر اثر می‌کند، در روح و جسم فرزندان نیز تأثیر می‌گذارد. بنابراین همسران باید ماه‌ها قبل از انعقاد نطفه در آن چه می‌خورند و می‌آشامند دقت کنند تا لقمه‌ای پاک نطفه و رحمی پاک سرچشمه فرزندی پاکیزه گردد.

 منبع: کتاب سرچشمه تربیت. دانستنی‌های پزشکی و تغذیه قبل از بارداری

نویسنده: محمد علی قاسمی