تغییر حس بویایی در بارداری

بارداری و حس بویایی خانم باردار

 بارداری و حس بویایی خانم باردار

 مطالعه‌هایی که در سال ۱۹۷۸ و ۱۹۹۴ روی جمعیت قابل توجهی از افراد آمریکایی انجام شد نشان داد حس بویایی با افزایش سن کاهش می‌یابد همچنین بویایی در خانم‌ها بهتر از آقایان است. اخیراً در نتایج مطالعه جدید و جالبی روی جمعیت ۲۵۰ میلیون نفری اسپانیا منتشر شده که در آن روی مشخصات حس بویایی نسبت به ۴ بوی مختلف (گل رز، موز،عطر و گاز طبیعی) تحقیق شده است که برای بررسی این حس از شرکت‌کنندگان درباره اینکه آیا می‌دانند بویی که حس می‌کنند(تشخیص حس) چیست (حافظه بو)و نام بوی مورد نظر(تشخیص نوع بو) سوال شد.

 

نتایج نشان داد  تشخیص وجود بو و نوع آن تا ۶۰ سالگی افزایش و پس از آن کاهش می‌یابد و جالب آنکه زنان نسبت به مردان در هر سه سوال نمره‌های بهتری گرفتند. این مطالعه ثابت کرد عادت ماهیانه تاثیر بر حس بویایی زنان دارد، ولی در بارداری تشخیص بو کاهش می‌یابد و سیگاری بودن یا قرار گرفتن در معرض مداوم بوهای مضر حس بویایی را کاهش می‌دهد. تغییرات این حس در بارداری احتمالاً بیشتر به تغییرات حساسیت مخاط بینی مربوط است و ربطی به تغییر واقعی درک بو ندارد. ولی این مطالعه نشان می‌دهد آنان طی بارداری در مدت کاهش تشخیص وجود بو و حافظه‌ بویایی هستند ولی این نتایج در مطالعه‌ای دیگر ثابت نشده است.

 

 در سه ماه اول خانم‌های باردار بوها را با شدت بیشتری حس می‌کنند. نتایج یک مطالعه دیگر که فقط حس بویایی زنان باردار را با زنان تازه زایمان کرده و زنان غیرباردار مقایسه کرده است نشان می‌دهد طبق اظهارات خانم‌های باردار دو سوم آنها حس بویایی قوی تری دارند. در یک سوم حس بویایی تغییر نمی‌کند و در تعداد بسیار کمی این حس ضعیف‌تر می‌شود. ولی وقتی این اظهارات در مطالعه بررسی قرار شد، مشخص شد زنان باردار در تشخیص بو بهتر از  افراد غیر باردار نیستند ولی به نظر می‌رسد به خصوص در سه ماهه اول بوها را با شدت بیشتری نسبت به خانم‌های غیرباردار احساس می‌کند و بوها برای‌شان ناخوشایندتر از افراد غیر باردار است.

 

با پیشرفت بارداری و در سه ماهه سوم خانم‌های باردار احساس خوشایند تری نسبت به برخی بوها مثل بوی میوه‌ها پیدا می‌کنند. به نظر می‌رسد اثر بارداری بر حس بویایی در سه ماهه اول شدیدتر است ولی ظاهراً این تغییر تاثیری بر رفتار خانم‌های باردار ندارد. هرچند خانم‌های باردار در تشخیص وجود بو بهتر از دیگر خانم‌ها نیستند، ولی نوع بو را بهتر از آنها می‌توانند تشخیص بدهند.

 

 بیشتر خانم‌های باردار به خصوص در سه ماه اول می‌توانند به طور مشخص بوهایی را نام ببرند که برای‌شان ناخوشایند تر و گاه خوشایند تر از زمان غیر بارداری است.

 بارداری و حس بویایی

 عوامل موثر بر تغییرات حس بویایی در بارداری


 
هرچند نتایج مطالعه‌های مختلف با هم در تضاد است ولی مطالعه‌های بزرگتر نشان می‌دهد که بارداری بر حس بویایی تاثیر دارد و در سه ماه‌های مختلف بارداری نیز تغییرات متفاوتی پیدا می‌کند. در مورد نوع بویی که خانم‌های باردار به آن حساسیت بیشتری گزارش می‌کنند، اتفاق نظر وجود ندارد زیرا افراد مختلف به بوهایی متفاوت حساسیت بیش از حد دارند. تقریباً تمام خانمهای باردار در سه ماه اول بارداری بوی مضری مثل بوی گاز طبیعی را بدتر از گذشته وصف می‌کنند و برایشان ناخوشایند است. به هر حال چون پاسخ خانم‌های باردار یک پاسخ شخصی است و امکان سنجش «خوشایندی» و «ناخوشایندی» با روش عینی وجود ندارد برای رسیدن به نتایج دقیق تر در این مورد به مطالعه‌های بیشتری نیاز است.

 

 فواید تغییر حس بویایی در بارداری

یک سوال مهم این است که آیا این تغییر حس بویایی در بارداری به خصوص در ماههای اول فوایدی برای خانم باردار و جنین وی از نظر دور ماندن از خطر دارد یا نه؟

 

 در یک مطالعه نشان داده شده است زنان مبتلا به فقدان حس بویایی مادرزادی دچار تهوع و استفراغ بارداری نمی‌شوند. به هر حال ناخوشایندتر بودن بوی حداقل یک ماده مضر یعنی «گاز طبیعی» در سه ماهه اول بارداری به اثبات رسیده است که بی‌تردید باعث دوری گزیدن مادر از این خطر بالقوه برای جنین می‌شود. به نظر می‌رسد اثر بارداری بر حس بویایی یک مسئله مهم است و اثر قابل توجهی بر سلامت زنان دارد. در واقع درک بهتر این حس در دوران بارداری ممکن است باعث درک بهتره وضعیت تغذیه‌ای مادر شود که اثر مهمی بر سلامت جنین و تهوع و استفراغ بارداری خواهد داشت. موضوعی که حدود سه چهارم زنان باردار را درگیر می‌کند و ممکن است به تغییرات حس بویایی مادر مربوط باشد.

 

یک مسئله مهم دیگر این است که خوشایندتر شدن برخی بوها در اواخر بارداری مثل بوی میوه‌ها می‌تواند باعث افزایش مصرف این مواد پر از ویتامین شود. امروز اثبات شده است که حس چشایی جنین از زمان زندگی داخل رحمی تکامل می‌یابد. فرزندان مادرانی که طی بارداری و شیردهی به مقدار کافی میوه مصرف می‌کنند و اظهار تمایل بیشتری به مصرف میوه‌ها و سبزی‌ها دارند که آثار بسیار خوب آن بر سلامت کاملاً مشخص است و همچنین میزان مصرف میوه در بچه‌هایی که مادرانشان به مصرف میوه در دوران بارداری و شیردهی تمایل نداشته‌اند یا از شیر خشک تغذیه شده‌اند پایین است و این ممکن است باعث بروز چاقی دیابت و… در آنها شود.

 

منبع: کتاب دانستنی های بارداری و زایمان

 نویسنده: فرحناز کمالی