کودکان بدغذا

مشکلاتی پیرامون غذا خوردن کودکان یک ساله

کنار آمدن با یک کودک عصبی و احساس هنگام غذا خوردن

 همه کودکان در بعضی از مراحل زندگی خود احساس و عصبی هستند. بسیار به ندرت اتفاق می‌افتد که کودک در تمام زمانهای غذا خوردن آرام باشد و غذای خود را به طور کامل بخورد. اغلب کودکان حس زورگویی و اعمال قدرت خود را هنگام غذا خوردن به والدین خود نشان می‌دهند. هنگامی که کودک در برابر غذا خوردن از خود مقاومت نشان می‌دهد نگران نشوید؛ زیرا هیچ کودکی وجود ندارد که همه وقت همه غذاها را دوست داشته باشد. در اینجا به بررسی برخی از مشکلات رایج در این زمینه می‌پردازیم. چگونگی کنار آمدن با این مشکلات را نیز مطرح می‌کنیم.

کودک غذا را بیرون می‌ریزد

 اگر کودک هنگام غذا خوردن غذا از دهان خود بیرون می‌ریزد می‌تواند دو علت داشته باشد: یا کودک را خیلی زود از شیر گرفته‌اید و یا طعم و مزه غذا را دوست ندارد. احتمالاً شما غذا دادن به کودک را ابتدا با فرنی آغاز کرده و سپس با پوره سیب زمینی یا زردک یا اندکی پوره سیب زمینی مخلوط یا فرنی ادامه دادید. اگر این روش را به کار برده و نتیجه نگرفته باشید بدین معناست که کودک شما هنوز آمادگی خوردن غذاهای جویدنی را ندارد بار دیگر این روشها را طی یک هفته دیگر امتحان کنید.

 

کودک هنگام غذا خوردن حالت تهوع پیدا می‌کند و عق می‌زند

 برخی از کودکان در ابتدا نمی‌توانند غذاهای جویدنی را بخورند و نگران به نظر می‌رسند. اغلب حالت تهوع پیدا می‌کنند و عق می‌زنند. سعی کنید با افزودن مقدار کمی شیر خشک یا آب، غذا را روانتر کنید. چرا که ممکن است غذا کمی سفت باشد و به همین دلیل کودک عق بزند. علت دیگر می‌تواند این باشد که شاید شما قاشق غذا خوری مخصوص کودک را خیلی پر می‌کنید. در صورتی که باید مقدار کمی غذا در قاشق بریزید و آن را به کودک بدهید. اگر هیچ یک از این راه‌ها به شما کمک نکرد و باز هم کودک در حین غذا خوردن حالت تهوع پیدا نمود دیگر به او غذاهای جویدنی ندهید و طبق معمول به او شیر بدهید و او را در آغوش خود بگیرید. بار دیگر چند روز بعد یا هفته آینده غذا دادن را امتحان کنید اگر کودک شما تقریباً ۶ ماه دارد و هنوز هم در حین غذا خوردن حالت تهوع پیدا می‌کند، این موضوع را با بهداشتیار درمانگاه یا پزشک در میان بگذارید.

به نظر می‌رسد کودک اشتهای کمی دارد

 اشتهای کودکان هنگام غذا خوردن یا قبل از آن نیز مانند بزرگسالان بسیار متفاوت است. هرگز با زور و اجبار به کودک غذا ندهید. اگر او به خوبی غذا می‌خورد و پس از آن سرش را به طرف دیگری می‌چرخاند و غذا را از دهان خود بیرون می‌ریزد نشانه آن است که به اندازه کافی غذا خورده است. اگرچه به نظر شما مقدار بسیار کمی غذا خورده است. کودک را تشویق نکنید تمام غذای داخل ظرفش را بخورد. کودکان را در هر سنی که باشند هرگز مجبور به غذاخوردن نکنید و با زور و اجبار به آنها غذا ندهید؛ چرا که این عمل به شدت نتیجه منفی خواهد داشت. اگر نگران کودک خود هستید به پزشک مراجعه کنید و به طور منظم وزن کودک را کنترل کنید.

پیش به سوی رژیم غذایی گیاهی

 رژیم غذایی گیاهی و گیاهخواری می‌تواند تمام مواد غذایی لازم و ضروری برای سلامتی و نیروی حیاتی را فراهم کند. رعایت تعادل در رژیم غذایی بسیار حائز اهمیت است به گونه‌ای که مطمئن شوید کودک به مقدار کافی و مناسب پروتئین و ویتامین D و b۱۲، کلسیم و آهن دریافت می‌کند. توصیه‌ها و راهنمایی‌هایی درباره رژیم غذایی گیاهی مانند توصیه‌ها و راهنمایی‌های زمان از شیرگیری هستند. به تدریج کودک را با طعم و مزه‌های گوناگون آشنا کنید و همراه با او حرکت کنید. روشن است این تفاوت‌ها در نوع غذایی است که به او می‌دهید.

به جای کسب پروتئین از گوشت قرمز و ماهی کودک شما پروتئین لازم را از دیگر مواد غذایی غنی از پروتئین به دست خواهد آورد. این غذاها عبارتند از: تخم مرغ، حبوبات، میوه‌های مغزدار که به صورت آسیاب شده در آورده‌اید. شیر و فرآورده‌های لبنی، غلات، کرم‌های حاوی میوه های مغزدار و پنیرهای گیاهی اگر در دسترس باشند. در رژیم گیاهی باید مطمئن باشید که کودک آهن کافی دریافت می‌کند. اگر کودک شما بیش از شش ماه دارد می‌توانید دو قطره آهن یا موادی چون آب آلو خشک، زردآلو پوره شده، عدس و غلات به صورت خالص و به ویژه غلات غنی شده مخصوص صبحانه بدهید. اگر کودک بیش از هشت ماه دارد سبزیجات سبز رنگ و لوبیای کوبیده و له شده منبع مناسبی برای کسب آهن می‌باشند. ویتامین c به جذب آهن از منابع گیاهی کمک می‌کند ولی مطمئن باشید که از سبزیجات و میوه‌های سبز کاملاً تازه در وعده غذایی استفاده کرده‌اید. تشخیص اینکه به کودک خود قطره ویتامین بدهید یا نه بر عهده پزشک خواهد بود.

رژیمهای غذایی گیاهی نسبت به رژیم غذایی حاوی گوشت قرمز پر حجم‌تر هستند و مقداری کالری کمتری دارند. از این رو اطمینان حاصل کنید غذاهایی که مورد استفاده قرار می‌دهید از نظر پروتئین و میزان کالری غنی هستند و سلولز کمتری دارند یا اصلاً سلولز ندارند. این گونه مواد غذایی عبارتند از تخم مرغ، شیر و پنیر. این مواد را می‌توان با مقدار کمی سبزیجات، میوه و غلات مخلوط کرد. هضم مواد غذایی غنی از سلولز برای کودک دشوار است. در حالی که بسیاری از مواد مغذی را به راحتی هضم می‌کند. مطمئن شوید که کودک به مقدار مناسبی ویتامین، مواد معدنی و انرژی از مواد غذایی دریافت می‌کند. رژیم غذایی کودک باید شامل مواد غذایی چهار گروه اصلی غذاها باشد.

مشکلات غذاخوردن کودکان

  • گروه میوه و سبزیجات

 از حدود چهار ماهگی با سیب زمینی، هویج، سیب، گلابی آغاز کنید و سپس همانطور که کودک رشد می‌کند با غذاهای دارای طعم و مزه‌های بیشتر ادامه دهید.

  • گروه غلات

برنج، حدود چهار ماهگی مناسب است. از ۶ ماهگی ماکارونی، نان و غلات مخصوص صبحانه مناسب هستند.

  • گروه فراورده‌های لبنی

 از شش ماهگی شیر، پنیر و ماست مناسب هستند. توجه کنید و مطمئن باشید که پنیر بدون مایه پنیر است و اگر مطمئن نیستید از کارکنان فروشگاهی که از آن پنیر را خریداری کرده‌اید سوال کنید یا اگر پنیر به صورت بسته بندی شده است به برچسب روی بسته مراجعه کنید.

  • گروه حبوبات

 از حدود پنج تا شش ماهگی عدس به صورت پخته شده و کاملاً نرم مناسب است. از شش ماهگی به تدریج می‌توان کره بادام زمینی و زرده تخم مرغ آب پز شده به کودک داد. از نه ماهگی می‌توان لوبیا و نخود کاملاً پخته شده و له شده یا کوبیده شده و میوه‌های مغزدار را به صورت آسیاب شده آغاز کرد. تا پیش از پنج سالگی میوه‌های مغزدار را به صورت درسته به کودکی ندهید. بدون توجه به نوع رژیم غذایی مطمئن شوید که کودکتان به خوبی رشد می‌کند و کاملاً شاد و سرحال است. می‌توانید برای کسب اطمینان از کافی بودن رشد کودک در فواصل زمانی منظم به درمانگاه مراجعه کرده و وزن کودک را کنترل کنید.

اهمیت یک رژیم غذایی متنوع

 هنگامی که کودک شما به غذا خوردن و میوه خوردن و خوردن پوره سبزیجات متنوع‌تری علاقه پیدا کرد، باید غذایی مناسب تنظیم کنید. زیرا کودک را از دوران کودکی به طرف زندگی در دوران بزرگسالی سوق خواهد داد. این که در برنامه غذایی هر روز کودک از چهار گروه اصلی غذا بگنجانیم دارای اهمیت بسیاری از اما مطمئن شوید نوع غذایی که  انتخاب می‌کنید متناسب با سن کودک شما است. اکنون کودک شما در سنی قرار دارد که رژیم غذایی باید به اندازه رژیم غذایی بزرگسالان متنوع باشد. وجود تنوع در رژیم غذایی دلیل بر سلامتی است استفاده از مواد غذایی متنوع موجب می‌شود تا عادتهای غذا خوردن کودک برای آینده رشد پیدا کنند.

نکاتی در مورد غذا خوردن کودک بعد از شیرگیری او

 در روزهای نخست از شیرگیری به شما توصیه می‌کنیم که به غذای کودک شکر اضافه کنید یا مقداری زیادی نوشابه‌های شیرین به او بدهید و بسیاری از ما به طور ارثی به مواد شیرین بیشتری نیاز داریم. بنابراین بهتر است برای برآورده کردن این نیاز از موادی که شیرینی طبیعی دارند بیشتر استفاده کنید. به جای اینکه سیب را بپذیرد و یا اینکه موز را با زردآلوی رسیده یا میوه‌های شیرین مخلوط کنید برای مثال از کمپوت سیب استفاده کنید.

 غذاهایی را که خیلی تند و تیز هستند با یک قاشق غذاخوری شکر برای هر وعده غذا مخلوط کنید و در نتیجه این غذاها بسیار خوش طعم خواهند شد. بدون این که بیش از حد شیرین شوند متوجه خواهید شد که کودک شما غذاهای خوش طعم را به غذاهای بسیار شیرین ترجیح می‌دهد. بدین صورت مطمئن می‌شوید که طعم و مزه‌های مناسبی برای رژیم غذایی خود در نظر گرفته‌اید. در این مرحله غذاها و نوشیدنی‌های بسیار شیرین یا آمیخته با شکر زیاد منجر به پوسیدگی و خراب شدن دندانهای کودک خواهند شد.

سوق دادن کودک به سمت مواد غذایی زیر

  • یک تکه موز
  • تعدادی نان تست مثلثی شکل
  • یک تکه نان
  • نوشیدنی‌های شیر دار

 سعی کنید از دادن بیسکویت به عنوان میان وعده صبح و عصر اجتناب کنید. مقدار چربی و روغنی را که در رژیم غذایی از آن بهره می‌گیرید در نظر داشته و به آن توجه کنید. هنگامی که نخستین غذاها را برای کودک خود آماده می‌کنید، از سرخ کردن این غذاها پرهیز کنید. زیرا کودک نمی‌تواند غذاهای سرخ کرده را هضم ‌کند. همانطور که کودک رشد می‌کند و بزرگ می‌شود نان را می‌توانید با کمی کره یا مارگارین به او بدهید. همچنین می‌توانید چیپس‌های تنوری پخته شده و مواد غذایی کودک به راحتی با کمک انگشتان خود بتواند آن را بخورد به او بدهید.

پس از یک سالگی می‌توان از شیر گاو پر چربی به عنوان یک نوشیدنی اصلی در طی روز استفاده کرد. وسوسه نشوید که به کودک شیر کم‌چربی بدهید زیرا این نوع شیرها کمبود ویتامینهای محلول در چربی مانند: ویتامین A و ویتامین D دارند و کودک با انرژی لازم برای رشد خود را به دست نخواهد آورد.

غذاهای خانگی یا غذاهای آماده

بیشتر مادران ترکیبی از هر دو را مورد استفاده قرار می‌دهند. غذاهای آماده که به صورت بسته بندی شده از بیرون خریداری می‌شوند مفید و مناسب هستند و برای مصرف در بیرون از منزل مثلاً در مسافرتهای یک روزه آسان ترند. در روزهای نخست کودک فقط به اندازه یک قاشق چای خوری در هر وعده غذا می‌خورد. استفاده از غذای آماده کودک، راحت تر و مناسب تر است. از سوی دیگر غذاهایی که در خانه تهیه می‌شوند حاوی برخی مواد غذایی هستند که در وعده غذای اصلی خانواده نیز وجود دارند و کمتر کودک را دچار مشکل می‌کند. علاوه بر این هنگامی که کودک همه غذایی را که با عشق و علاقه در خانه تهیه کرده اید می خورد احساس رضایت و امیدواری بیشتری خواهید کرد.

منبع: کتاب آشپزی برای کودکان از ۴ ماهگی تا نوپایی

 نویسنده: سارا لوئیس

 مترجم: ملیحه وفایی