مادر و نوزاد

امتیازات (مزایای) دوران شیرخوارگی

امتیازات دوران شیرخوارگی برای نوزاد

شیر مادر غذای کامل برای نوزاد محسوب می‌شود زیرا دربرگیرنده تمام مغذی برای رشد نوزاد است اگر شیر خشک نیز شیر خوبی محسوب می‌شود و حقیقت دارد که شیرخشک‌های امروز بهتر از انواع مشابهی است که در گذشته تولید شده اما در بهترین حالت شیر خشک تنها می‌تواند شبیه شیر مادر به نظر بیاید ولی هرگز به خوبی شیر مادر نیست و نمی‌تواند جایگزین مناسبی برای شیر مادر باشد.

دلیل آن چیست؟  زیرا شیر مادر سرشار از مواد غذایی کامل است که بدن نوزاد به آنها نیازمند است همچنین در شیر مادر  پادتن‌های زنده‌ای از بدن خود شما وجود دارد که نوزاد را در برابر بیماری‌ها محافظت خواهد کرد.  طی سال‌های اخیر پزشکان و دانشمندان تحقیقاتی را انجام داده اند که ثابت می کند شیر مادر به طرز شگفت انگیزی نوزاد را در برابر بیماری‌ها محافظت می‌کند. تحقیقات بیشتری نیز در این زمینه در حال انجام است همه مطالعات انجام شده نیز به نتیجه یکسانی رسیده‌اند که شیر خوردن هم در چند ماه اول زندگی و هم طی سال‌های بعد دوران کودکی نوزاد را در برابر بیماری‌ها حفظ خواهد کرد.

مطالعاتی در این زمینه نوزادانی را مورد بررسی قرار داد که شیر خشک می‌خورند و یا ترکیبی از شیرمادر و شیرخشک را  استفاده می‌کردند. این مطالعات نشان داد  که این گروه نوزادان دو برابر بیشتر از نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند در معرض خطر ابتلا به عفونت‌های ریه و دستگاه تنفسی قرار می‌گیرند فونت های مجاری ادرار بین نوزادان سینه پرور کمتر شایع می‌باشد بررسی‌های انجام شده حاکی از آن است که نوزادان شیر خشک کرده پنج برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به این عفونت ها می باشند در بین نوزادان سینه پرورد کمتر شایع است.

مزایای شیردهی

نتایج تحقیق

مطالعات انجام شده نشانگر آن است که نوزادان سینه پرورد، سریعتر از دیگر نوزادان رشد می کنند. به طور خاص، اینگونه به نظر می‌آید که نوزادان سینه پرورد زودتر روی شکم راه رفتن و سخن گفتن را یاد می‌گیرند و ضریب هوشی بالاتری دارند. نوزادان سینه پروردی که به طور متوسط بین ۷ تا ۹ ماه شیر خورده‌اند ضریب هوشی بالاتری نسبت به نوزادان سینه پروردی دارند که کمتر از ۷ ماه شیر خورده‌اند.

مطالعات انجام شده نشانگر آن است که شیرخوارگی، سیستم دفاعی بدن نوزاد را به  گونه ای تقویت می‌کند که همزمان با رشد نوزاد در بلند مدت از او در برابر بیماری‌ها محافظت می‌کند.

  • کودکان سینه پرورد در مقایسه با کودکان شیرخشک خورده تا سن هفت سالگی کمتر احتمال مبتلا شدن به بیماری های تنفسی را دارند.
  • شیرخوارگی (شیر مادر) در بلند مدت نوزاد را در برابر بیماری های معده و روده ای محافظت می‌کند.
  • شیرخوارگی خطر ابتلا به بیماری‌هایی نظیر آن و اگزما را در نوزادان کاهش می‌دهد.
  • نوزاد سینه پرورد کمتر در معرض خطر ابتلا به سرطان خون و دیابت دوران کودکی قرار می‌گیرد.
  • کودک سینه پرورد در  مقایسه با کودک شیر خشک خورده کمتر احتمال مبتلا شدن به چاقی را دارد.

یک بررسی نشان می‌دهد که نوزادان نارسی که در هفته‌های نخستین زندگیشان از شیر مادر تغذیه می کنند ۸.۳ درجه ضریب هوشی بالاتری نسبت به نوزادان نارسی دارند که شیر مادر نخورده‌اند.

توصیه متخصص

تغذیه با شیر مادر عضلات فک و دهان نوزاد را برای سخن گفتن آماده می‌کند. بسیاری از ناظران سلامت گزارش می‌دهند که نوزادان سینه پرورد زودتر از نوزادان شیر خشک خورده شروع به صحبت می‌کنند. اینطور به نظر می‌رسد که شیر خوردن از نوک پستان در مقایسه با شیر خوردن از سر پستانک و عضلات صورت و فک استحکام بیشتری می بخشد.

هورمون عشق

درست نیست که بگوییم زنانی که به نوزادشان شیر نمی‌دهند پیوند محبت آمیزی با او ندارند و لزوما هر مادری که به نوزاد شیر می‌دهد بهترین و شیرین‌ترین تجربه را خواهد داشت. اما اگر دوران شیرخوارگی به خوبی سپری شود، بی شک بهترین زمان برای ایجاد پیوند محبت آمیز با نوزاد را خواهد داشت.

اکسی توسین از هورمون هایی است که طی دوران شیردهی در سینه مادر ترشح می‌شود این هورمون (هورمون عشق) نامیده می شود و به عقیده دانشمندان اکسی‌توسین مادر را در آماده عشق ورزیدن به نوزاد کمک می کند تا او با نوزادش رابطه محبت آمیز داشته باشد.

 عشق مادری

مزایای شیردهی برای مادران

دوران شیردهی نه فقط برای نوزاد بلکه برای مادران هم مفید است و باید شیردهی برای خود مادران شیرده از همان دقایق اول بعد از تولد شروع می‌شودگذاشتن نوزاد روی سینه به جمع شدن رحم کمک خواهد کرد و موجب بازگشت رحم به اندازه نرمال خود در همان ساعت ها و روز‌های اول بعد از تولد نوزاد می‌شود همچنین گذاشتن نوزاد بر روی سینه، خطر خونریزی را در روزهای بعد از زایمان کاهش خواهد داد. شیردهی همچنین به مادران کمک می‌کند که به وزن قبل از دوران بارداری خود برگردند و در همان وزن باقی بمانند برخی مطالعات نشان می‌دهد زنانی که به نوزادانشان شیر می‌دهند سریعتر شروع به کاهش وزن می‌کنند.

در ضمن این نکته را به خاطر داشته باشید که مادران طی دوران شیردهی روزانه بالغ بر ۵۰۰ کالری انرژی مصرف می‌کنند نکته دیگر به لحاظ روحی و روانی جالب توجه است و آن اینکه اکسی توسین هورمونی که در هر شیردهی ترشح می‌شود یک داروی آرامبخش طبیعی است که به آرام بودن شما کمک می کند.

از همه شگفت آورتر تحقیقی است که ژاپنی ها انجام دادند. این تحقیق نشان می‌دهد که هورمون اکسی توسین طی دوران شیردهی مادران را باهوش‌تر می‌کند. این دانشمندان کشف کردند که مغز مملو از هورمون اکسی توسین می‌باشد که موجب بهبود توانایی های ذهنی و در نتیجه بهبود حافظه کوتاه مدت می‌شود.

 

امتیازات دوران شیردهی در سلامت طولانی‌مدت مادران

طبق مطالعات انجام شده بر روی ۱۴ هزار زن در ایالات متحده آمریکا سرطان سینه در میان زنان یائسه‌ای که حداقل به یک نوزاد شیر دادند ۲۲ درصد کمتر از زنانی است که  دوران شیردهی نداشتند. دانشمندانی که این مطالعه را انجام دادند معتقدند که سرعت سرطان سینه بین زنانی که چهار تا دوازده ماه به نوزاد نشان شیر می‌دهند تا ۱۱ درصد کاهش می‌یابد خطر ابتلا به انواع بیماری‌ها در بین زنانی که ۲۴ ماه به نوزادش شیر دهند تا ۲۵ درصد کاهش می‌یابد.

افسانه‌های شیردهی

  • شما شیرکافی نخواهید داشت: 

 طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی از لحاظ فیزیکی کمتر از ۳ درصد زنان توانایی این امر را نخواهند داشت.

  • دوران شیردهی شما اذیت خواهید شد:

 اگر به توصیه‌هایی که در مورد نحوه قرار گرفتن نوزاد روی سینه مادر است توجه کنین اصلا رنجی نخواهید داشت و هیچ گونه دردی را تحمل نمی‌کنید.

  • نوزاد دوست دارد همیشه و هر روز روی سینه مادر باشد: 

 نوزادان در روزهای اول بعد از تولد زمان زیادی را شیر می‌خورند، به این دلیل که آنها شکمهای کوچکی دارند و هنوز چگونه خوردن را یاد نگرفته‌اند. نوزادان در دو هفته پس از تولد شروع به تغییر می‌کنند. آنها بزرگتر می‌شوند، بنابراین هر بار می‌توانند شیر بیشتری بخورند. بعد از گذشت چند هفته از تولد نوزادان در فواصل زمانی بیشتری شیر می خورند.

  • امروزه شیرخشک به خوبی شیر مادر است:

  شیر خشک امروزی بهتر از انواعی است که تاکنون وجود داشته اما شیرخشک گونه‌ای ساختگی از شیر مادر محسوب می شود. در شیر خشک هیچگونه پادتنی  که در برابر عفونت‌ها مقابله کند وجود ندارد. هیچ آنزیم یا هورمونی در شیر خشک موجود نیست. شیرخشک حاوی پروتئین بیشتری است اما پروتئین موجود در شیر خشک نسبت به پروتئین موجود در شیر مادر به آسانی قابل حذف نیست.

  • همچنین زنان شیرده در سالهای آتی زندگیشان به مراتب استخوانهای محکم‌تری دارند. دانشمندان پی بردن مادرانی که به نوزاد شیرخشک داده‌اند در زمان پیری دو برابر بیشتر از مادران شیرده در معرض ابتلا به شکستگی باسن هستند.

  • مطالعه دیگری در این زمینه نشانگر آن است که بین شیردهی و کاهش خطر مرگ به دلیل التهاب مفاصل روماتیسم رابطه وجود دارد همچنین تحقیقات زیادی برای آگاهی بیشتر در این زمینه در حال انجام است.

مادروکودک

دلایل بسیار مهم برای تغذیه نوزاد با شیر مادر

  • شیر مادر مطلوب ترین غذای آماده برای نوزاد محسوب می شود. شیر مادر همیشه با دمای ایده آل، مناسب حال نوزاد و در دسترس می باشد.

  • شیر مادر رایگان در اختیار نوزاد است. تغذیه نوزاد با شیرخشک هزینه بالای می‌طلبد و با گذشت ماهها و سالها افزایش می یابد البته مادران شیرده نیاز به دریافت کالری نسبتا بالایی دارند اما هزینه آن در مقایسه با هزینه شیرخشک چندان بالا نیست.

  • کمترین اختلال در هنگام شیردهی در شب روی می‌دهد. اگر چه شیردهی در شب غالباً به عنوان بلای جان والدین می شود، اما با اینحال شیردهی در ساعات شب امتیازات زیادی برای مادران به همراه دارد. در واقع شیردهی در ساعات شب امتیازات ذکر شده را به بیشترین حد می‌رساند.  شب هنگام نوزاد را روی تخت دقیقا کنار تخت خودتان بخوابانید، در این صورت شما به این نکته پی خواهید برد که شیر دادن به نوزاد در هر زمان و با کمترین آشفتگی و نگرانی انجام خواهد شد. بیشتر نوزادان در شب در محیط با کمترین سر و صدا شیر می‌خورند و آرام میشوند. برای شیردهی به نوزاد حتی نیاز به روشن کردن لامپ هم نیست.

  • حتی در هنگام سفر هم شیردهی برای مادران شیرده محاسن زیادی را به دنبال دارد. مادرانی که به نوزاد خود شیر خشک میدهند در هنگام سفر هم مجبورند که با خود کیف‌هایی همراه داشته باشند، که حاوی شیشه‌های شیر خشک باشد. شیر خشک آماده نشده باز هم نیاز به گرم کردن دارد اما مادران شیرده بسیار راحت‌تر مسافرت می‌کنند. آنها باید فقط وسایل تعویض پوشک را به همراه داشته باشند.

  • از دیدگاه بوم شناختی برگ برنده همیشه در دست مادران شیرده است. شیردهی شامل بسته بندی‌های غیر ضروری نمی‌شود و هیچ گاه اصرار یا به هدر دادن شیر نیست.  به تعبیری تاکنون شیر بیشترین و بهترین غذای تازه‌ای است که انسان با خوردن آن رشد کرده است.

 

توصیه متخصص

شیردهی بهترین هدیه را در قالب زمان به شما تقدیم می‌کند. زمانی را که شما مجبور نباشید برای درست کردن شیر خشک بگذارید در عوض شما می توانید این زمان را برای در آغوش گرفتن نوزاد بگذرانید. گاهی اوقات شما می‌توانید از این زمان برای به آرامش رسیدن، کتاب‌خواندن، تماشای تلویزیون و یا گوش دادن به موسیقی استفاده کنید.

منبع: کتاب شیرخوارگی و روش‌های صحیح شیر دادن به نوزادان

نویسنده: الین هایس

مترجم: هاجر محمدی