زمان زایمان

دلایل تاخیر در زمان زایمان و تولد نوزاد

از مجموعه کودکان تنها در حدود ۲۵ درصد آنها دقیقاً در زمان زایمان تعیین شده به دنیا می‌آیند. زمان تخمین زده شده جهت زایمان تنها یک راهنمای آماری است و مطالعات نشان داده اند که در حدود ۴۰ درصد از مجموعه کودکان یک هفته دیرتر از زمان تاریخ متولد می‌شوند. چنین کودکانی را دیررس می‌نامند و ۲۵ درصد آنان اغلب در هفته ۴۲ بارداری ۱۲ درصد در هفته چهل و سه بارداری و سه درصد آنان در هفته چهل و چهار بارداری متولد می‌شوند.

 بارداری یک امر منحصر به فرد

 یکی از مشکلات اصلی در تشخیص اینکه یک کودک واقعاً دیررس است یا خیر دانستن زمان دقیق لقاح است که در اغلب بارداری‌ها ناشناخته باقی می‌ماند، حتی اگر مادر سیکل عادت ماهانه منظم ۲۸ روزه داشته باشد بازهم زمان تخمک گذاری و در نهایت زمان زایمان را تنها با تخمین می‌توان حدس زد.

 به علت عدم آگاهی از زمان دقیق تخمک گذاری، ساعت ولادت هر کودکی با کودک دیگر متفاوت خواهد بود. بنابراین انتظار آن که تمام بچه‌ها باید در یک تاریخ مشخص متولد شوند کمی دور از منطق است. همچنین از آنجا که دردهای زایمان همزمان با تولید هورمون‌های خاصی در بدن شروع می‌شود، زمان زایمان به صورت دقیق با هم متفاوت خواهد بود. هنگام بلوغ جنین در رحم این هورمونها در خون مادر آزاد می‌شوند این نکات حتی در کتاب‌های مرجع بارداری هم آورده شده است.

تاخیر در زمان زایمان

 اگر پزشکان مطمئن شوند زمان زایمان خیلی به تاخیر افتاده است مادر را تحت اقدامات ویژه‌ای قرار می‌دهند، زیرا تحت چنین شرایطی نارسایی جفت و یا خطرات دیگری برای سلامتی کودکی داخل رحم ایجاد می‌شود، هر چقدر زمان ماندن کودک داخل رحم بیشتر شود، چون رشد او هم بیشتر می‌شود، خطرات احتمالی که زایمان را تهدید می‌کند نیز افزایش می‌یابد و ممکن است جفت قابلیت حمایت از کودک را از دست بدهد. اگر شما از زایمان‌های دیررس سابقه شخصی و یا فامیلی دارید (به  به عنوان نمونه زایمان در هفته ۴۳ یا ۴۴ بارداری)  ممکن است پزشک زمان مشخص برای زایمان شما را دو هفته بیشتر در نظر بگیرد.(بدون آن که برای القای مصنوعی زایمان به شکل اورژانسی اقدام کند)،  ولی باید حتماً در این دو هفته کودک را به طور کامل تحت نظر داشته باشد.

قرارگیری جنین در رحم

شکل قرارگیری کودک در رحم مادر

 اگر زمان زایمان شما فقط یک هفته از موعد مشخص به تاخیر افتاده است و کودک هنوز درون رحم در وضعیت ته قرار دارد می‌تواند نشان دهنده این امر باشد که کودک هنوز برای تولد آماده نیست، زیرا بیشتر کودکان تنها در صورتی در وضعیت نمایش سر قرار می‌گیرند که رشد آنها در داخل رحم کامل شده باشد البته برخی از کودکان در زمان تولد نیز همچنان در وضعیت تحقیق قرار می‌گیرند.

کودکان دیررس

 دک دیر در معرض خطر رشد بیش از اندازه قرار می‌گیرد به این شکل که کودک را از تمامی نقاط بدن به خصوص شکم از دست می‌دهد و پوست قرمز می‌شود البته ممکن است پوسته‌ریزی نیز در پوست شروع شود. تعداد کمی از بچه ها واقعاً دیر هستند اما از آنجا که تولد دیررس کودک نه تنها به کودک بلکه به عملکرد جفت نیز وابسته است بنابراین بسیار مشکل می توان تشخیص داد که کدام گروه از کودکان در معرض خطر هستند.

 تولد یک کودک دیررس،  زایمان طولانی تر و مشکل تری را به همراه دارد زیرا اغلب کودکان دیررس بزرگتر و استخوان جمجمه سفت و سخت تر دارند.(به این معنی که نزول سر در داخل کانال زایمانی خطر ایجاد ضربه ای را هم برای مادر و هم برای کودک افزایش می‌دهد.)

بسیار پیش بیاید که در پای هم به آرامی شروع شود و میزان باز شدن دهانه رحم نیز کافی نباشد که در  صورت وقوع چنین شرایطی زایمان طولانی تر خواهد شد.

مراقبت از کودک

کودکانی که دیرتر از زمان تعیین شده متولد می‌شوند، باید از نزدیک تحت مراقبت قرار گیرند از این رو جهت کنترل این گروه از کودکان روش‌های خاص و متفاوتی وجود دارد. یک نشانه آشکار جهت تعیین وضعیت سلامتی کودک توانایی ثبت حرکات منظم کودک در داخل رحم است. از آنجا که کلیه مادران و کودکان ویژگی‌های خاص خودشان را دارند تعداد حرکاتی که بتوان آن را طبیعی در نظر گرفت میان مادر‌ان متفاوت است که مادر خود بهتر از هر کسی می‌داند که کودک متولد نشده است حرکتی طبیعی دارد یا خیر.مادران می‌توانند میزان حرکت کودک در داخل رحم را از این طریق ثبت کنند که ببینند در طول روز چند لگد از کودک حس می‌کنند.

اندازه‌گیری استریول ادرار

 اندازه‌گیری میزان استریول (نوعی استروژن)  در ادرار مادر، آزمایش دیگری برای ارزیابی سلامت کودک است. در طول حاملگی استریول را به میزان بالایی تولید می‌کند و این وضعیت دقیقاً تا زمان زایمان ادامه می‌یابد و پس از آن تولید استریول به میزان زیادی کاهش می‌یابد. بنابراین اگر میزان استریول کم باشد می‌توان انتظار داشت که عملکرد جفت به خوبی گذشته نباشد و کاهش یابد به هر حال ممکن است میزان استریول در ادرار مادر هر روز نسبت به روز دیگر ۳۰ درصد تفاوت داشته باشد. حتی زمانی که همه چیز در وضعیت عادی است. بنابراین علاوه بر این آزمایش باید سایر موارد نیز ارزیابی شوند.

کنترل ضربان قلب جنین

دستگاه ثبت ضربان قلب کودک

 ممکن است برای کنترل ضربان قلب کودک قبل و در طول دردهای زایمان از این دستگاه استفاده شود. دستگاه کنترل کننده به دور شکم مادر بسته می‌شود و با استفاده از امواج اولتراسوند نتایج ضربان قلب کودک به صورت یک صدای مداوم پخش می‌شود و یا به صورت ثبت بر روی کاغذ مخصوص نمایش داده می‌شود. اگر ضربان قلب مناسب باشد به خصوص در طی انقباضات به طور معمول پزشکان ضروری نمی‌دانند که سایر آزمایش‌ها و یا القای مصنوعی زایمان انجام شود.

تست اکسی توسین

 اکسی توسین یک روند طبیعی بدن است که باعث انقباض رحم می‌شود و اغلب از شکل دارویی آن برای القای مصنوعی زایمان استفاده می‌کنند. از این دارو برای کنترل وضعیت سلامتی کودک به ندرت استفاده می‌کنند. برای انجام چنین آزمایشی حجم بسیار کمی از این دارو را از ناحیه بازوی مادر تزریق می‌کنند و باعث انقباض رحم می‌شوند. به دنبال ایجاد انقباض رحم ضربان قلب کودک نیز ثبت می‌شود. در این حالت ضربان قلب باید آرام تر شود، مشاهده می‌شود که چگونه با افزایش انقباضات رحمی تعداد ضربان قلب کودک کمتر می‌شود و با کاهش انقباضات ضربان قلب به حالت اولیه باز می‌گردد. هر نوع کاهشی در برگشت ضربان قلب کودک به حد عادی می‌تواند نشان دهنده این باشد که کودک در داخل رحم تحت فشار و استرس است در این صورت القای مصنوعی زایمان لازم است.

 

منبع: کتاب مراقبتهای دوره بارداری

 نویسنده: میریام استوپارد

 مترجم: الهام زینالی‌بقا