ماه دوم بارداری

ماه دوم بارداری و نکاتی در مورد تغییرات مادر و جنین

مشخصات جنین در ماه دوم بارداری

 در ماه دوم بارداری جنین شما حدود ۲۲ تا ۲۴ میلیمتر دارد. قلب به طور کامل تشکیل شده و دارای انگشتان دست و پا می‌باشد همچنین گوشها به صورت دو برجستگی در دو طرف سرش ظاهر شده‌اند.

اطلاعات عمومی دوران بارداری

 از مهم‌ترین عوامل موثر در به خطر افتادن سلامت جنین در دوران بارداری عبارتند از:

  1. سیگار کشیدن و در معرض دود سیگار قرار گرفتن.
  2. ابتلای مادر به عفونت‌های ویروسی همچون سرخک، سرخچه، آنفولانزا و سرماخوردگی ساده
  3. استفاده از گوشت نیم پز گاو و خوک و همچنین تماس با مدفوع گربه
  4. اشعه ایکس
  5. داروهای گیاهی
  6. رنگ کردن مو
  7. مصرف الکل
  8. مصرف قهوه
  9. استفاده از دستگاه مایکروویو زیاد
  10. استفاده از سونا و چشمه آب گرم
  11. تغذیه ناکافی
  12. مصرف دارو بدون نسخه پزشک
  13. مصرف مواد مخدر

آیا همخونی پدر و مادر می‌تواند موجب مشکلات ژنتیکی مادر و نوزاد شود؟

 اگر منظور از هم خون بودن یکی بودن گروه خونی پدر و مادر است جواب منفی است. گروه خونی مشابه پدر و مادر عوارضی بر روی جنین ندارد. اما اگر منظور از هم خون بودن نسبت فامیلی نزدیک پدر و مادر و تشابه ژنتیکی است جواب سوال مثبت است. در اینگونه موارد امکان به وجود آمدن مشکلات ژنتیکی در جنین و نوزاد بیشتر از مواقعی است که پدر و مادر غریبه هستند.

آیا آزمایشاتی در ماه دوم بارداری وجود دارد که سلامت جنین را قبل از تولد ارزیابی کند؟

بله. در ماه دوم بارداری یا در سه ماه اول بارداری می‌توان با نمونه برداری از پرزهای جفتی یا مایع آمنیوتیک یا سونوگرافی تا حدود زیادی از سلامت جنین اطمینان حاصل کرد. می‌توان در صورت تشخیص بیماریهای خطرناک و مهلکی همچون تالاسمی ماژور با مجوز رسمی اقدام به سقط جنین نمود.

آیا تمام مادران باید آزمایشات سلامت جنین را قبل از تولد انجام دهند؟

 آزمایشات کامل کنترل سلامت جنین که شامل نمونه گیری از پرزهای جفت و… می‌باشد. برای اکثر مادران ضروری نیست. تنها سونوگرافی ساده برای ارزیابی سلامت جنین کافی است، اما در صورت وجود هریک از موارد خطرزای زیر امکان دارد با تشخیص پزشک آزمایشات تکمیلی سلامت جنین ضرورت داشته باشد:

  1. سن بارداری بالای ۳۵ سال مادر
  2. سابقه بیماری ژنتیکی در اقوام نزدیک
  3. قرار گرفتن مادر در معرض موارد خطرزای جنینی همچون اشعه x

تغییرات روحی دوران بارداری به ویژه در ماه دوم بارداری

زنانی که از حمایتهای خانوادگی و اجتماعی کمتری برخوردار بوده و یا ارتباطات اجتماعی آنان کمتر است، همچنین کسانی که از قبل افراد مضطربی بوده‌اند، امکان دارد نوسانات روحی بیشتری در دوران بارداری به ویژه ماه دوم بارداری به بعد را تجربه کنند. روحیه مناسب مادر در دوران بارداری به ویژه در ماه دوم بارداری و اوایل آن در روند رشد و سلامت جنین موثر است. ایجاد و حفظ  آرامش و روحیه مثبت در دوران بارداری تاثیر زیادی در کاهش تهوع، استفراغ، نفخ، سوزش سر دل و ویارو.. دارد. همچنین خستگی، سردرد، تعریق، تکرر ادرار علاوه بر اینکه می‌تواند به صورت طبیعی در دوران بارداری ایجاد شود ممکن است به علت روحیه نامناسب مادر و اضطراب و نگرانی‌های بی دلیل در ماه اول و ماه دوم بارداری نیز به وجود بیاید.

چگونه می‌توان در دوران بارداری روحیه شاد و آرام داشت؟

  1. به خداوند به عنوان خالق معجزه درونتان (بارداری) و تمام شگفتیها و زیبایی‌های عالم توجه ویژه داشته باشید. به او توکل و توسل جویید تا برای پروراندن شایسته موجود پنهان درون تان شما را یاری کند.
  2. توجه و حمایت همسر در ایجاد و حفظ روحیه مطلوب در دوران بارداری بسیار موثر است. بنابراین دررابطه با تغییرات طبیعی خلق و خوی در این دوران با همسرتان صحبت کنید تا از نوسانات روحی شما آگاه باشد و موجب تعجب و سوء تفاهم نشود.
  3. پیاده روی کنید: اگر از نظر پزشکی منعی برای پیاده روی و ورزشهای دوران بارداری ندارید بهتر است حتماً در برنامه روزانه خود فعالیتهای ورزشی مجاز دوران بارداری و به خصوص پیاده روی را بگنجانید.
  4. بسیاری از مواد غذایی موجب بی حوصلگی عصبانیت ضعف سردرد و سرگیجه می شود پس سعی کنید تغذیه صحیح و کافی داشته باشید و به خصوص از مواد غذایی اصلی به میزان لازم استفاده کنید.
  5. سعی کنید خوش بین و مثبت باشید.
  6. همیشه لبخند بزنید. فیلم جدید نیز ثابت کرده که لبخند زدن موجب تغییرات هورمونی خاصی در بدن شده که به ایجاد و حفظ روحیه مثبت و خود کمک می کند.
  7. سوال بی جواب یا نکته ابهامی در رابطه با دوران بارداری در ذهن داشته باشید سوالات و نکات مبهم و بی پاسخ موجب اضطراب شما می شود.

دلایل سرگیجه در بارداری

 تغییرات جسمی دوران بارداری به ویژه در ماه دوم بارداری

 ضعف و سرگیجه در ماه دوم بارداری طبیعی است؟

 می‌تواند طبیعی باشد اما در صورت بروز هرگونه غش و سرگیجه شدید در هر زمان از بارداری باید سریعاً به ماما یا پزشک کنترل کننده بارداری مراجعه کنید. اگر علت آن کاهش فشار خون تشخیص داده شد باید بعد از احساس سرگیجه و سیاهی رفتن چشم، سریعاً دراز کشیده و پاها را بالاتر از بدن قرار دهید تا خون بیشتری به سمت سر جریان یابد. صبح‌ها نیز نباید ناشا بمانید. صبحانه را کامل میل کنید و از ماندن در مکان‌های خیلی گرم بپرهیزید. همچنین رژیم غذایی مناسبی داشته باشید و آن را مرتب مصرف کنید و مطمئن باشید که تمام مواد غذایی مورد نیاز به بدن شما رسیده است در اواخر دوران بارداری نیز باید علاوه بر رعایت رژیم غذایی صحیح سعی کنید بیشتر به پهلوی چپ دراز بکشید و یا با گذاشتن چند پشتی به حالت نیمه خوابیده درآیید.

 آیا تغییر ذائقه در دوران بارداری طبیعی است؟

گاهی به علت تغییرات هورمونی دوران بارداری غذایی تغییر کرده و خانم باردار نسبت به غذایی که قبلا می‌پسندیده  بی میل شده یا برعکس علاقه زیادی به مصرف مواد غذایی که قبلاً نمی‌پسندیده پیدا می‌کند. حتی اشتیاق و تنفر از بوی خاص نیز امکان دارد در این دوران ایجاد شود. امکان دارد در سه ماهه اول دوران بارداری به ویژه در ماه دوم بارداری به بعد اشتها کاهش یابد. اما در ماه‌های بعد به تدریج اشتها افزایش می‌یابد و حتی بیشتر از زمان غیر بارداری می‌شود. البته خانم باردار باید در رابطه با نقش بسیار مهم تغذیه و سلامت جسمی و روحی خود و نوزاد آینده‌اش آگاهی کامل داشته باشد. حتی زمانی که اشتهایش کاهش یافت، سعی کند از مواد مغذی و کم حجم مثل خرما و مواد پروتئینی مفیدی مثل ماهی حتما استفاده کند.

 تغذیه در دوران بارداری 

 چرا خانمهای باردار و شیرده به مصرف شیر و لبنیات نیاز دارند؟

 شیر و لبنیات منابع عمده کلسیم، فسفر، پروتئین و ویتامینهای A و B2  هستند که در رشد و استحکام دندان و استخوانهای مادر و جنین نقش عمده‌ای ایفا می‌کنند. همچنین باعث می‌شود ماهیچه‌ها و عصب کار خود را درست انجام دهند و حتی در انعقاد خون و تنظیم فشار خون نیز نقش دارند. در صورت کاهش مصرف کلسیم در رژیم غذایی خانمهای باردار و شیرده به جنین و نوزاد آسیبی نمی‌رسد؛ بلکه کلسیم از استخوانهای مادر جدا شده و او را مستعد به پوکی استخوان می‌کند. کمبود کلسیم موجب انقباض و گرفتگی عضلانی و همچنین خونریزی زیاد به علت زخم و ضربه می‌شود که در هنگام زایمان بسیار مهم است. شیر، ماست، پنیر، بستنی، کشک، فرنی، شیربرنج از منابع عمده کلسیم در رژیم غذایی می‌باشند.

 علائم کمبود کلسیم در دوران بارداری و شیردهی چیست؟

 انقباض ناگهانی عضلات پا که معمولاً در شب اتفاق می‌افتد می‌تواند از نشانه‌های کمبود کلسیم باشد. در مراحل پیشرفته تر نیز کاهش کلسیم بدن می‌تواند موجب به هم خوردن سیستم انعقاد طبیعی خون و خونریزی زیاد به علت زخم یا ضربه شود.

چگونه می‌‍توان اطمینان حاصل کرد که ویتامین D کافی به بدن رسیده است؟

خانمهای باردار و شیرده اگر روزانه به مدت ۱۰ دقیقه پوست خود را در معرض نور مستقیم خورشید قرار دهند می‌توانند مطمئن باشند ویتامین D  به میزان لازم به بدنشان رسیده است. البته اشعه آفتاب که برای ساخت ویتامین D در بدن مورد نیاز است می‌تواند از روی لباس به خصوص لباس رنگ روشن نیز با درجات کمتری جذب شده و تولید ویتامین D نماید.

منبع: کتاب ماه به ماه با بارداری

مولف: هنگامه صدرایی