آغاز مدرسه

آغاز مدرسه و چگونگی برخورد والدین با فرزندان

آغاز مدرسه

 آغاز مدرسه نقطه عطفی در زمینه رشد کودکان محسوب می‌شود. در جهت رشد و استقلال.  با هر گام رو به رشدی که کودک بر می‌دارد. (شیشه شیر از او گرفته می‌شود. اولین باری که بدون نگرانی به خواب می رود یا شروع مدرسه). کودک صمیمیت و همه وابستگی‌های دوره کودکی را پشت سر می‌گذارد. نوعی جدایی از  والدین و احساس ناراحتی و خشم ناشی از دوری را تجربه می‌کند. با این همه هر کودکی به هر گونه‌ای متفاوت از دیگری احساسات خود را کنترل می‌کند.

با آغاز مدرسه و شروع کلاسها بعضی از کودکان فوراً به میان گروه می‌روند و احساس راحتی می‌کنند. بعضی دیگر به زمان بیشتری برای وقف دادن خود با محیط نیاز دارند. این امر بسیار مهم است که واکنش فردی کودکتان را بپذیرید. اگر اولین بار است که کودکتان بر طبق یک برنامه قانونمند از شما یا پرستارش جدا شده شاید از این تنهایی دچار اضطراب گردد و به والدینش بچسبد. شاید کودکتان درباره چیزهای بسیاری نگران است:  وقتی نیاز به دستشویی رفتن پیدا کند چه کسی او را خواهد برد؟ وقتی زمان بازی در محوطه برسد چه کسی زیپ ژاکت او را خواهد بست؟ آیا شما  دوباره باز خواهید کشت تا او را با خود ببرید؟ می‌توانید به او اطمینان دهید که مربی برای کمک به وجود دارد و درباره انتخاب برنامه روزانه او را آگاه سازید تا بتوانید بعضی از اضطرابهای او را تسکین دهید. به تدریج اوخواهد آموخت که مربی واقعاً از او مراقبت خواهد کرد و مامان بابا یا پرستارش می‌توانند او را ترک کنند. ولی همیشه باز خواهند گشت و به این نحو آرام خواهد شد.

نگرانی از جدایی در آغاز مدرسه

 شاید کودکتان به این دلیل گریه می‌کند و ناراحت است که شما او را ترک می‌کنید (نوعی واکنش طبیعی نسبت به جدایی.) اگر چنین است احساسات او را درک کنید و بپذیرید. توانایی او  را مورد حمایت قرار دهید تا بتواند استقلال یابد و به او اطمینان دهید که شما یا فرد مشخص دیگری برای بردن او باز خواهد گشت. می‌توانید بگویید: «برایت سخت است که از مامان خداحافظی کنی؛ اما در اینجا به تو خوش می‌گذرد. مامان بعد از مدتی دنبالت خواهد آمد.» روش خوبی را برای خداحافظی با کودکتان در نظر بگیرید. مثلاً در آغوش گرفتن مخصوص خداحافظی. خداحافظی کردن از پشت پنجره با شما تا بتواند به کودکتان برای جدایی کمک کند. او احساس خواهد کرد که بیشتر می‌تواند خود را کنترل کند. در آغاز مدرسه مربیان و معلمان با انواع واکنشهای جدایی کودکان آشنا هستند و برای ارائه راهکارهایی، حتی در آغوش گرفتن کودکی که صدای هق هق گریه‌اش بلند است در آنجا حضور دارند.

 بعضی از کودکان عصبانی می‌شوند، زیرا می‌دانند والدینشان همراه نوزاد در خانه تنها و آنها از رها شدن در مدرسه آزرده خاطر هستند. اگر به نظر می‌رسد که کودکتان رنجیده است، می‌توانید به او بگویید: «می‌دانم از این که تو را به اینجا آورده‌ام خیلی عصبانی هستی. تو به اینجا می آیی، زیرا قرار است آغاز مدرسه برایت تجربه جالب و تازه‌ای باشد. در این جا چیزهای تازه‌ای یاد خواهی گرفت و به تو خوش می‌گذرد.»

راههای کاهش اضطراب جدایی

راههای کمک به کودک برای کاهش اضطراب  در آغاز مدرسه

معمولاً این روش کمک می‌کند تا کارهای روزانه را که در زمان حضور کودک در مدرسه انجام داده‌اید برای او برشمارید. کارهایی مثل شستن و اتو کردن لباسها، خرید کردن و پختن شام تا فرزندتان تصور نکند تمام مدت نشسته و با نوزادتان بازی کرده‌اید. در خانه می‌توانیم سازگاری کودک خود را با نشان دادن توجه و اطمینان بیشتر به او تقویت کنید. بخی از زندگی او در خانه به فعالیت‌های مدارس اختصاص دارد. نقاشی‌هایش را به دیوار نصب کنید، کارهایش را به نمایش در آورید و درباره تجربیاتش با او صحبت کنید. با وجود این شاید در مواردی تمایلی به بازگویی همه جزئیات نداشته باشد؛ زیرا این دنیای تازه خصوصی خودش است!

می‌توانید برای کمک به او و برای فائق آمدن بر مشکلات روزانه برایش یک مدرسه نمایشی ترتیب دهید. به این ترتیب که عروسکهایش راههایی را برای کنار آمدن با جدایی از والدین، دفاع کردن از خود در مواجهه با زورگویی و دوست شدن با دیگران با نمایش به او نشان دهید. ترتیب دادن ملاقاتهایی با همکلاسی‌هایش برای بازی نیز بی نهایت سودمند است. وقتی کودک دوستی پدا کند که در مهد با او همبازی شود، در آغاز مدرسه احساس آرامش بیشتری خواهد کرد. ممکن است فرزندتان قبل از آغاز مدرسه یا بلافاصله بعد از آغاز مدرسه بعضی از رفتارهای ابتدایی خود را بروز دهد. رفتارهای مثل شب ادراری، مکیدن انگشت و خود ارضایی، وابستگی بیش از حد یا همکاری نکردن در کارها. این فقط نوعی واکنش موقت ناشی از استرس است و به محض اینکه با محیط جدید انس بگیرد برطرف خواهد شد. سعی کنید نسبت به رفتارهای او حساسیت نشان ندهید. فقط تا می‌توانید او را در آغوش بگیرید و به او آرامش دهید. این نشانه‌ها از بین خواهد رفت.

 آغاز مدرسه و بهانه گیری کودکان

 کودکان اغلب مدتها پس از اینکه با خوشحالی  با محیط سازگاری پیدا کردند از رفتن به مدرسه شکایت می‌کنند. ممکن است فرزندتان هر روز صبح  بهانه گیری کند که نمی‌خواهم به مدرسه بروم یا در آستانه ورود به کلاس جیغ و داد راه بیندازد و به اطراف لگد بزند. اگر با معلم او به این نتیجه رسید که کودک در مدرسه مشکلی ندارد، شاید این رفتار صرفاً نوعی اعتراض دقیقه آخر است. اگر چند دقیقه بعد از اینکه از هم جدا شدید به نحوی به کلاس نگاهی بیندازید که شما را نبیند، خواهید دید که کودکتان با خوشحالی در حال نقاشی کردن با بچه‌های دیگر است.

اغلب والدین متعجب می‌شوند و با خود می‌گویند: «آیا باید در فرستادن فرزند خود که تا این حد از رفتن به مدرسه ناراحت و عصبانی است، دچار شب ادراری شده و هر روز صبح شکایت سر می‌دهد با فشاری کنم؟» پاسخ این است که بله!  شکل گیری احساسات او در زمینه جدایی به او کمک خواهد کرد تا جهش بزرگی در جهت استقلال خود بیابد و آغاز مدرسه به زندگی او غنا خواهد بخشید.

در آغاز مدرسه والدین نیز دچار اضطراب جدایی می‌شوند.

 والدین نیز دارای احساسات عمیق نسبت به جدایی از فرزند خود هستند و نوزاد آنها در حال رشد کردن است! به منظور سازگاری هرچه بهتر با شرایط سعی کنید این احساسات را بشناسید و به خودتان اجازه دهید تا آنها را تجربه کنید. در غیر این صورت ممکن است شما را کلافه کند. اگر از دوری کودکتان به دلیل تسلیم در مقابل دیگری غمگین یا عصبانی هستید یا در آغازراه ترک کردن شماست، شاید حرف زدن با همسرتان یا والدین دیگر درباره تجربه خود به شما کمک کند. در خواهید یافت که آنها نیز همین احساس را دارند.

وقتی با کودک خود خداحافظی می‌کنید خوب است بگویید: “دلم برایت تنگ می‌شود” اما باید این پیام را نیز به او انتقال دهید که “من به تو اجازه می‌دهم از من دور شوی و زندگی مستقلی را برای خود بسازی و تو می‌توانی از عهده این کار برآیی.” به عنوان والد می‌توانید با توجه به همه تجربه‌های مثبتی که فرزندتان در آغاز مدرسه به دست خواهد آورد، خود را آرام کنید. به خاطر داشته باشید که با رشد و جدایی کودکان آنها را از دست نمی‌دهیم. مهم نیست که فرزندتان چقدر بزرگ شود تا ابد به شما نیاز خواهد داشت!

منبع: کتاب کلیدهای رفتار با کودک چهار ساله

 نویسنده: مری والاس

 مترجم: دکتر مینا اخباری آزاد