بیماریهای شایع بارداری

شایع‌ترین مشکلات و بیماری‌های دوران بارداری و راه درمان آنها

شایع ترین بیماری‌های دوران بارداری

 بارداری یبوست می‌آورد

 مسلماً دوران بارداری برای هر خانمی جزوه هیجان انگیزترین زمان‌های زندگی‌اش از هیچ چیز نمی‌تواند این احساس زیبا را کم کنند و برخی بیماری‌های دوران بارداری آزاردهنده هستند

 یکی از این مشکلات جسمی یبوست و گاهی به دنبال آن هموروئید (بواسیر) است. دلایل زیادی باعث بروز این بیماری در خانم باردار می‌شود در این مطلب کمی از این دلایل صحبت و سپس راهکارهایی برای رفع آن توصیه می‌کنیم.

 

 کم آبی

  اگر از حالت تهوع در ماه‌های اولیه بارداری رنج می‌برید باید مقدار تعیین شده‌ی غذا و نوشیدنی برای حرکت روده‌هایتان بخورید. اگر باز هم حالت تهوع ادامه داشت احتمالاً به دلیل کارکرد غلط روده‌ها و دفع سخت مدفوع یا همان دچار شدن به یبوست از به دلیل کم آبی بدن باعث ادامه‌دار شدن حالت تهوع می‌‎شود.

 

 هورمون‌ها

 تغییرات هورمونی در دوران بارداری به خصوص در ماههای آخر، شل شدن برخی ماهیچه‌ها مانند ماهیچه‌ها یا عضله‌هایی که باعث فشار آوردن به غذاها به سمت دستگاه گوارش می‌شود. در پی دارد این کار باعث انتقال سریع غذا به سمت روده می‌شود و در نتیجه خانم بارداری مشکل پیدا می‌کند.

 

مکمل آهن

مکمل آهن یکی دیگر از مواردی است که باعث ایجاد یبوست در دوران بارداری می‌شود. مکمل آهن گاهی در روند هضم غذا مشکل ایجاد می‌کند. بخشی از این آهن از جریان خون خارج می‌شود و برخی هم به سمت روده‌ها می‌رود و در ترکیب با سایر مواد باعث حالت سفتی در شکم می‌شود.

 

 

 چه باید کرد؟ 

 پزشکان برای حل مشکل یبوست در این دوران تاثیر می‌کنند که بیشتر آب بنوشید چون به حرکت روده‌ها کمک می‌کند. اگر در دوران بارداری دچار یبوست شدید، سعی کنید پوست میوه را جدا نکنید چون میوه‌ها سرشار از فیبر هستند و در نتیجه افزایش سرعت حرکت غذاها به سمت روده و اجابت مزاج شما کمک می‌کنند.

 مراجعه به پزشک در بارداری

 

 همورئید چیست؟

 هموروئید یکی از بیماری‌های دوران بارداری است که در زبان عامیانه به آن بواسیر می‌گویند. ایجاد رگهای واریسی در ناحیه مقعد است که عمدتاً به دلیل یبوست ایجاد می‌شود. این رگها ابتدا متورم و قرمز می‌شوند و دفع مدفوع را بسیار سخت می‌کنند. هموروئید دو نوع داخلی و خارجی دارد؛ نوع داخلی آن داخل مقعد ایجاد می‌شود و بیشتر بدون درد و همراه با کمی خونریزی است. نوع خارجی آن به صورت یک توده سخت و با خونریزی بیشتر زیر پوست است. از نشانه‌های هموروئید می‌توان به درد هنگام دفع دردهای متناوب در ناحیه مقعد، خونریزی هنگام دفع و خارش در ناحیه مقعد اشاره کرد.

 

این بیماری یک دفعه ظاهر نمی‌شود و به مرور زمان شکل می‌گیرد و عود می‌کند. علت ابتلای خانم‌های باردار به این عارضه افزایش حجم خون و فشار در ناحیه مقعد است. محققان می‌گویند ژنتیک نیز در پیدایش این عارضه بی‌تأثیر نیست. نشستن به مدت طولانی روی یک سطح سفت هم می‌تواند این عارضه و شدت دهد.

 

 

 درمان هموروئید چیست؟

 اگر در دوران بارداری دچار مشکل هموروئید شدید به کمک توصیه‌های زیر می‌توانید مشکلات آن را به حداقل برسانید:

۱٫   پماد آنتی هموروئید در مراحل ابتدایی خیلی خوب جواب می‌دهد اما در مراحل پیشرفته هموروئید از درمان‌های تزریقی و در آخرین مرحله بیماری نیز باید از درمان جراحی استفاده کرد.

۲٫   اگر هموروئید شما داخلی است سعی کنید بعد از اجابت مزاج برای خشک کردن بدن خود از دستمالهای بسیار نرم و مرطوب استفاده کنید.

۳٫   برای اینکه نشستنتان روی صندلی دچار مشکل نشود از حلقه‌های پلاستیکی که برای این کار درست شده استفاده کنید.

۴٫   اسطوخودوس و رزماری دو گیاهی هستند که متخصصان طب سنتی مصرفشان را برای رفع همورئید و کم کردن درد ناشی از آن توصیه می‌کنند. از پزشکان در این مورد بپرسید.

 

 

 افزایش ترشح بزاق در دوران بارداری برای چیست؟

 تهوع باعث شود که بعضی از خانمها نتوانند عمل بلع را به راحتی انجام دهند که در نتیجه موجب افزایش بزاق خواهد شد

 

به نظر می‌رسد از هنگامی که باردارشدن میزان ترشح بزاق من افزایش یافته است آیا این امر طبیعی است؟

 ترشح بیش از حد بزاق هنگامه بارداری به خصوص در افرادی که دچار حالت تهوع هستند امری نادری نیست. بعضی از خانم‌ها ممکن است بزاقشان تا حدی زیاد شود که مجبور شوند آب دهان را در لیوان یا دستمال خالی کنند. این حالت شدید پتیالیسم یا سیالوره نامیده می‌شود و در خانمهایی که دچار استفراغ شدید دوران بارداری هستند شایع تر است.

 

کارشناسان به درستی نمی‌دانند که علت افزایش ترشح بزاق در اوایل بارداری چیست و ممکن است تغییرات هورمونی یکی از علل آن باشد. ممکن است تهوع  باعث شود که بعضی از خانم‌ها نتوانند عمل بلع را به راحتی انجام دهد که در نتیجه موجب افزایش بزاق خواهد شد به طور طبیعی غدد بزاقی در حدود یک لیتر بزاق در روز ترشح می‌کنند ولی به علت  انجام عمل ناخودآگاه به طور مداوم ما متوجه آن می‌شویم. بنابراین اگر میزان بزاق به طور ناگهانی زیاد شود ممکن است دلیل آن افزایش ترشح و یا کاهش بلع و یا ترکیبی از هر دو باشد.

 

ممکن است افزایش ترشح بزاق به سوزش سردل که در دوران بارداری علامتی  شایع است نیز مربوط باشد. از آنجاییکه محتویات معده اسیدی است ورود آن به داخل مری باعث تحریک گیرنده‌های اسید موجود در معده می‌شود که خود غدد بزاقی را تحریک می‌کند. بزاق حاوی مقادیر زیاد بیکربنات است و قلیایی است. که بزاق با هر نوبت عمل بلع جداره مری را شستشو می‌دهد و به خنثی شدن اسید معده کمک می‌کند. این دلیل ممکن است توجیه کننده علت افزایش ترشح بزاق در خانم‌هایی که دچار استفراغ بارداری هستند نیز باشد. ممکن است افزایش ترشح بزاق تا حدی ناراحت کننده باشد اما بزاغ دارای عملکردهای مهم دیگری نیز هست که مربوطه نگهداشتن محیط دهان، تولید آنزیم‌های کمک کننده به هضم و وجود پروتئین‌های دارای خواص ضدویروسی، ضدقارچی و ضدباکتریایی برای محافظت از دهان و دندان از آن جمله‌اند.

 

چگونه می‌توان این حالت را برطرف کرد؟

 به غیر از درمان تهوع، استفراغ یا سوزش سر دل درمان دیگری برای افزایش ترشح بزاق وجود ندارد. با این حال در بعضی از خانمها روشهای زیر سودمند بوده است:

۱٫   چندین نوبت در روز دندان‌ها را مسواک بزنید و از دهانشویه استفاده کنید.

۲٫   مقدار دفعات صرف غذا را بیشتر و حجم هر وعده را کمتر کنید.

۳٫   آب بیشتری بنوشید. یک شیشه آب کنار دست خود بگذارید و مکرراً جرعه‌ای کوچک بنوشید

۴٫   آب نبات سفت بمکید یا آدامس بدون قند بجوید. این عمل از میزان ترشح بزاق نمی‌کاهد ولی بلع آن را آسان تر می‌سازد. از مصرف آدامس و آبنبات های ترش خودداری کنید زیرا ترشح بزاق را افزایش می‌دهد.

 

 

در اغلب موارد باید بزاق اضافی را بلع نمود، ولی اگر حجم بزاق خیلی زیاد باشد و بلع آن حالت تهوع را افزایش دهد می‌توان آن را درون یک دستمال یا یک لیوان ریخته که در این صورت باید برای پیشگیری از کاهش آب  بدن مصرف آب را افزایش داد. در بسیاری از خانمها این مشکل بی خطر و ناراحت کننده- و در موارد بسیار شدید استرس‌زا- با فروکش کردن حالت تهوع در پایان سه ماهه اول از بین می‌رود و یا بسیار کاهش می‌یابد. با این حال افزایش ترشح بزاق نیز مانند استفراغ بارداری ممکن است تعداد کمی از خانم‌ها تا پایان دوران بارداری باقی بماند.

 

 خانهای باردار دیابتی می‌شوند اگر

یکی دیگر از بیماری‌های دوران بارداری دیابت بارداری است نوعی از دیابت است که معمولاً در سه ماهه دوم بارداری ظاهر شده و در صورت عدم تشخیص و درمان، عوارض جبران ناپذیری برای جنین به همراه دارد. در زمان بارداری قند خون خانمها باید در حد نرمال کنترل شود. دیابت بارداری معمولاً در ماه ۴ تا ۵ بارداری پیدا می‌شود.

 باردار شدن به تنهایی علت بروز دیابت بارداری نیست. خانمهایی که زمینه ژنتیکی دیابت نوع ۲ دارند، افزایش وزن زیاد در دوران بارداری، سن بالا در زمان باردار شدن، خانم‌هایی که سابقه ماکروزومی یعنی نوزاد با وزن بالای ۴ کیلو گرم دارند، مستعد ابتلا به دیابت بارداری هستند.

 

کنترل دیابت بارداری بسیار با اهمیت است. در صورت عدم درمان دیابت بارداری و افزایش قند خون مادر به همراه آن جنین باعث بروز مشکلات ژنتیکی در جنین بیماری‌های قلبی و مادرزادی در جنین و در موارد شدیدتر افزایش قند خون و سقط جنین را به همراه دارد. بسیار لازم و ضروری است که خانمها در دوران بارداری تحت معاینات دقیق ماهیانه قرار گیرند و هر گونه افزایش قندخون هر چقدر مختصر را جدی بگیرند.

 

 

علت درد شکمی در دوران حاملگی

یکی از بیماری‌های دوران بارداری دردهای شکمی است که به صورت ناگهانی ایجاد می‌شود. از هر چند درد شکم در زمان حاملگی می‌تواند مشکلی ایجاد نکند ولی ممکن است نشانه‌ای از یک عارضه جدی نیز باشد.

 

آیا درد شکم در زمان حاملگی طبیعی است؟

 درد گهگاهی شکم در حاملگی شکایت شایعی است. هر چند درد شکم در زمان حاملگی می‌تواند مشکلی ایجاد نکند. ولی ممکن است نشانه‌ای از یک عارضه جدی نیز باشد. در این مطلب شایع ترین دلایل درد شکم در زمان حاملگی توضیح داده می‌شود. در صورتی که درد شکمی یا دل پیچه همراه با لکه بینی و خونریزی، تب، لرز، ترشحات مهبلی، احساس غش کردن، ناراحتی هنگام ادرار کردن، تهوع و استفراغ بوده و یا درد بعد از چند دقیقه استراحت از بین نرود باید به پزشک مراجعه کرد. مشکلات مهمی که درد شکمی ایجاد می‌کنند:

 

حاملگی خارج رحمی

حاملگی خارج رحمی زمانی اتفاق می‌افتد که تخمک لقاح یافته در جایی خارج از رحم کنند لانه گزینی کند که این محل معمولاً یکی از لوله‌های رحمی است که این عارضه معمولاً در سه ماه اول حاملگی یا قبل از آنکه بیمار بداند حامله است رخ می‌دهد. این عارضه در صورتی که درمان نشود می‌تواند موجب پارگی لوله رحمی شده و خطر مرگ به دنبال داشته باشد. در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر سریعاً به پزشک مراجعه کنید: درد یا حساسیت شکمی یا لگنی، لکه بینی یا خونریزی از مهبل، دردی که با حرکت یا سرفه کردن بدتر می‌شود، درد نوک شانه یا هر علامتی مبنی بر شوک(نبض ضعیف، رنگ پریدگی، بی‌حالی یا غش)

 

سقط

 خونریزی معمولاً اولین علامت سقط است و بعد از آن به فاصله چند ساعت تا چند روز درد شکمی رخ می‌دهد. خونریزی ممکن است خفیف یا شدید باشد. درد ممکن است اثرات دردهای کرامپی بگیرد و ول کند یا ریتمیک باشد. در بعضی از بیماران به صورت کمردرد و در بعضی دیگر به صورت درد مبهم شکنی و یا احساس فشار در لگن احساس می‌شود. در صورتی که با این علائم مواجه شدید به پزشک مراجعه کنید. در صورت درد شدید یا خونریزی با حجم زیاد در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.

 

 پارگی جفت

پارگی جفت به جدا شدن نسبی یا کامل  جفت از رحم قبل از به دنیا آمدن کودک اطلاق می‌شود که یکی از بیماری‌های دوران بارداری می‌باشد. علائم پارگی جفت بسیار متغیراند. بعضی اوقات پارگی جفت می‌تواند سبب خونریزی ناگهانی و واضح شود. ولی در بعضی موارد ممکن است در ابتدا خونریزی واضحی وجود نداشته باشد و یا در حد خونریزی خفیف یا لکه بینی باشد. بیمار ممکن است درد رحمی، کمردرد یا انقباضات متعدد داشته و یا رحم منقبض شده و در همان وضعیت بماند. تحرک جنین نیز ممکن است کم شود. این وضعیت نیازمند مراجعه فوری به پزشک است.

 درمان میگرن در بارداری

عفونت ادراری

 یکی دیگر از بیماری‌های دوران بارداری که خیلی هم شایع است عفونت ادراری است. حاملگی احتمال تمام انواع عفونت‌های ادراری از جمله عفونت کلیه را افزایش می‌دهد. علائم عفونت مثانه عبارتند از: درد، ناراحتی یا سوزش در هنگام ادرار کردن؛ ناراحتی لگنی یا درد ناحیه تحتانی شکم (اغلب در سطح بالای استخوان عانه)؛ احساس نیاز مکرر و غیرقابل کنترل به ادرار کردن، حتی هنگامی که مقدار بسیار کمی ادرار در مثانه وجود دارد و ادرار کدر یا بدبو.

 

 در صورت مشاهده هر یک از این علائم به پزشک مراجعه کنید زیرا عفونت مثانه در صورتی که درمان نشود می‌تواند سبب عفونت کلیه و زایمان زودرس شود. علائم انتشار عفونت به کلیه‌ها عبارتند از: تب بالا، درد در ناحیه کمر یا پهلو، درست زیر دنده‌ها در یک طرف یا به صورت دو طرفه، تهوع استفراغ و احتمالاً وجود خون در ادرار.

 

 

 میگرن در بارداری

 یکی دیگر از بیماری‌های دوران بارداری است که ممکن است مشکل جدی برای زنان باردار ایجاد کند. میگرن ممکن است مشکل جدی برای خانمهای باردار ایجاد کند زیرا حملات این سردرد ممکن است در بارداری با فراوانی بیشتری رخ دهد. همچنین برخی از داروهای ضد میگرن ممکن است باعث نقایص جنینی شود. بنابراین کارشناسان پزشکی به زنان باردار توصیه می‌کنند که این داروها را مصرف نکنند.

رعایت این توصیه‌ها به زنان بارداری که مستعد میگرن هستند کمک می‌کند:

·         اگر باردار هستید یا قصد باردار شدن دارید و داروهای ضد میگرن مصرف می‌کنید با دکترتان مشورت کنید.

·         با دکترتان درباره داروهای بی نسخه‌ای که برای میگرن توصیه می‌شود و برای زنان باردار بی خطر هستند مشورت کنید.

·          از تکنیک‌های آرام بخش یا ریلکسیشن برای کمک به تسکین بخشیدن به میگرن استفاده کنید.

·          هنگامی که دچار حمله می‌شوید از کیسه یخ استفاده کنید.

·          از مصرف یک فنجان چای سبز با گیاهان آرام بخش در طول روز بهره ببرید.

 

 

 روماتیسم و اثراتش در بارداری

 زنان و مردان مبتلا به بیماری‌های روماتیسمی به شرط آنکه تحت نظر پزشک متخصص روماتولوژی باشند و بیماری آنها کنترل شود منعی برای بارداری ندارند. به دلیل تغییرات هورمونی در دوران بارداری ممکن است برخی بیماری‌های رماتیسمی مانند لوپوس تشدید و برعکس برخی دیگر از این بیماریها مانند بیماری آرتریت روماتوئید در این دوران بهبود یابند. تشدید بیماری در برخی بیماری‌های روماتیسمی همچون آرتریت روماتوئید پس از زایمان اتفاق می‌افتد و بر کنترل بیماریهای روماتیسمی از سوی پزشک متخصص پس از زایمان نیز تاکید کرد.

پزشکان فقط در صورت فعال بودن بیماری لوپوس و درگیری اندامهای حیاتی از قبیل قلب، مغز و کلیه‌ها بیمار را از بارداری منع می‌کنند. بیماری لوپوس که نوعی بیماری روماتیسمی است و طی آن پوست، کلیه، قلبف مغز و ریه فرد دچار  می‌شود در خانمها ۹ برابر آقایان است و بیشتر در سنین باروری در زنان بروز می‌یابد، ولی فقط در صورت فعال بودن بیماری لوپوس و درگیری اندام‌های حیاتی از قبیل قلب، مغز و کلیه‌ها پزشکان بیماران را از بارداری منع می‌کنند.

 

در صورتی که پزشک تشخیص بارداری ثواب تشدید علائم بیماری لوپوس و آسیب مادر و جنین می شود به وی اجازه بارداری میدهد.

 

منبع: دانستنی‌های بارداری و زایمان 

نویسنده: فرحناز کمالی