دلایل کمردردهای بارداری

ماه درد چیست و برای کاهش ماه دردهای زایمانی چه باید کرد؟

تغییرات جسمی در  سه ماهه سوم بارداری

 در طی سه ماه آخر بارداری امکان دارد تغییرات جسمی زیر را تجربه کنید:

  1. بچه رشد کند و شکم شما بزرگ تر شود.
  2. بیش از قبل ورم کنید بخصوص در ناحیه دست و پا و قوزکها
  3. ران‌ها و باسن بزرگتر شوند.
  4. دچار ماه درد شوید.

 چه مسائل جسمی در سه ماهه سوم بارداری ممکن است اتفاق بیفتد:

  1. ورم
  2. کوتاه شدن تنفس
  3. اشکال در خوابیدن
  4. احساس تکرر ادرار
  5. ماه درد
  6. تشدید مشکلات گوارشی

آیا احساس تنگی نفس در بارداری طبیعی است و چگونه می‌توان آن را کاهش داد؟

بله، تنگی نفس امکان دارد به صورت طبیعی بخصوص در اواخر بارداری ایجاد شود. این حالت معمولاً در هنگامی که نشسته‌اید بدتر می‌شود. تنگی نفس را می‌توان با توجه به توصیه‌های زیر تا حدودی از بین برد و یا آن را کاهش داد:

  • از فعالیتهایی که باعث تشدید تنگی نفس می‌شوند پرهیز کنید و پس از ورزش کردن استراحت کنید.
  • از قرار گرفتن در محیط های خیلی گرم خودداری کنید.
  • از پوشیدن لباسهای تنگ بپرهیزید.
  • سعی کنید صاف بنشینید و صاف راه بروید. قوز کردن تنگی نفس را تشدید می‌کند.
  • در هنگام خواب با استفاده از بالشت سر خود را کمی بالا آورده و همچنین به پهلوی چپ به استراحت کنید؛ زیرا معمولاً در حالت خوابیده به پشت مشکل تنفسی زیاد می‌شود.

 ماه درد چیست؟

 به طور کلی از ماه هفت بارداری انقباضاتی که بسیار خفیف‌تر از انقباضات زایمانی هستند و فاصله آنها نیز از انقباضات زایمانی بیشتر است به صورت درد حس می‌شود که به آن ماه درد می‌گویند. ماه درد مشابه انقباضات زایمانی، اما خفیف‌تر است. در واقع رحم با این انقباضات خفیف برای انقباضات شدیدتر زایمانی تمرین می‌کند. شما نیز می‌توانید با اندازه‌گیری مدت این انقباضات و فاصله آنها برای زمان زایمان تمرین کنید. لازم به ذکر است بعضی از خانمها به علت ناآگاهی، به این انقباضات رحمی، منقبض و جمع شدن جنین نیز می‌گویند.

ماه درد با دردهای زایمانی چه تفاوتی دارد؟

  1. ماه درد در پایین شکم و ران‌ها احساس می‌شود، اما انقباضات زایمانی در ناحیه بالای شکم و کمر حس می‌شود.
  2. ماه درد با تغییر وضعیت یا ریلاکس کردن بدن یا راه رفتن کاهش می‌یابد. اما انقباضات زایمانی به تدریج افزایش می‌یابد و فاصله آنها کم می‌شود. تغییر وضعیت یا راه رفتن تغییری در این انقباضات ایجاد نمی‌کند.
  3. انقباضات زایمانی شدیدتر بوده و با فاصله کمتر اتفاق می‌افتد.
  4. فاصله ماه دردها نامنظم است و معمولاً یکی دو بار در ساعت  ماه درد اتفاق می‌افتد. اما انقباضات زایمانی منظم و فاصله آنها کمتر است.

انقباضات ماه درد زایمان

 برای کاهش ماه دردها چه باید کرد؟

 با انجام توصیه‌های زیر می‌توانید تا حدود زیادی از شدت ماه درد خود بکاهید:

  1. استراحت در حالت خوابیده به پهلو
  2. انجام نرمشهای ملایم و قدم زدن
  3. انجام تکنیک‌های تن آرامی
  4. انجام تنفس به روش لاماز
  5. تغییر وضعیت

آیا کمردرد در بارداری طبیعی است؟

 بله، درجه‌ای از درد کمر امکان دارد در بارداری به صورت طبیعی ایجاد شود. علت آن می‌تواند افزایش انحنای ستون فقرات، همچنین شل شدن رباط‌های لگن و مفاصل می‌باشد. می‌توان با عمل به توصیه‌های زیر درد کمر را در هنگام بارداری کاهش داد یا آن را از بین برد:

  1. استفاده از کمربندها و شکم بندهای طبی
  2. رعایت اصول صحیح راه رفتن و نشستن، حمل اشیا و تغییر وضعیت برای جلوگیری از آسیب به کمر
  3. گرم کردن موضع در هنگام درد با کیسه آب گرم
  4. استراحت کافی در هنگام کمردرد
  5. ماساژ

 چگونه می‌توان از ایجاد درد کمر در طی دوران بارداری پیشگیری کرد؟

 می‌توان با عمل به توصیه‌های زیر تا حدود زیادی از کمردرد در بارداری پیشگیری کرد:

  • تمرینات ورزشی خاص دوران بارداری و پیاده روی منظم روزانه
  • مصرف میزان کافی مواد لبنی
  • اجتناب از اضافه وزن
  • رعایت اصول کلی در هنگام تغییر وضعیت حمل اشیا، برخاستن از خواب و…
  • استفاده از تشک استاندارد در هنگام استراحت و خوابیدن

 درد کمر و درد زایمان چه تفاوتی با هم دارند؟

  1. درد زایمان درد متناوب است. یعنی مثلاً هر سه یا چهار دقیقه به مدت چند ثانیه رحم منقبض می‌شود و پس از آن مجدداً چند دقیقه این درد احساس نمی‌شود. اما درد کمری درد ممتد است و قطع نمی‌شود.
  2. درد زایمان با منقبض شدن رحم همراه است اما با درد کمر رحم منقبض نمی‌شود.
  3. درد زایمان معمولاً از بالای شکم به طرف کمر ادامه دارد. اما درد کمری فقط در ناحیه کمر احساس می‌شود.

 آیا حالت تهوع و استفراغ ممکن است در سه ماهه سوم بارداری نیز ایجاد شود؟

 بله، به علت بزرگی بیش از حد رحم ممکن است این حالت در اواخر دوران بارداری نیز ایجاد شود.

توصیه‌های عمومی تغذیه در دوران بارداری

  • مادرانی که در دوران بارداری و به خصوص در سه ماهه آخر به اندازه کافی اضافه وزن نداشته‌اند می‌توانند از نان برنجی، ماکارونی، سیب زمینی، پروتئین‌ها و مواد قندی طبیعی مثل خرما و عسل استفاده نمایند.
  • در صورت کاهش مصرف مواد غذایی در دوران بارداری کودک شما بیش از خود شما آسیب می‌بیند و وزن کم می‌کند.
  • به آهستگی و در کمال آرامش غذا بخورید و غذا را به خوبی بجوید.
  • آنچه در تغذیه شما بخصوص در دوران بارداری و شیردهی اهمیت دارد رعایت تنوع و تعادل در مصرف مواد غذایی است. پس همواره سعی کنید از گروه نان و غلات میوه و سبزیجات شیر و لبنیات گوشت و تخم مرغ و حبوبات به میزان کافی استفاده کنید تا مواد غذایی مورد نیاز بدن شما و نوزادتان تامین شود.

 کدام شیوه زایمان برای مادر و جنین ایمن‌تر است؟

 بر اساس بسیاری از تحقیقات سلامت جسمی و روحی مادران و نوزادان با انجام زایمان طبیعی بیشتر تضمین می‌شود. بلافاصله بعد از زایمان طبیعی معمولاً مادر می‌تواند صحبت کند و به نوزاد خود شیر بدهد ویک تا دو ساعت پس از آن نیز می‌تواند راه برود و غذا بخورد. اما حداقل تا ۷ الی ۸ ساعت بعد سزارین مادر قادر به راه رفتن، تغذیه و شیردهی نمی‌باشد. به علت زخم شکمی فعالیت‌های معمول زندگی تا مدتی برای او دردناک و مشکل است.

 همچنین زایمان طبیعی بر روابط عاطفی مادر و نوزاد موثر است اما در لحظه تولد فرزند در طی زایمان طبیعی و همچنین توانایی شیردهی زودهنگام نوزاد می‌تواند بر روابط عاطفی مادر و نوزاد تاثیر گذار باشد. بعد از سزارین معمولاً تا چند ساعت شیردهی و در آغوش گرفتن نوزاد  ممکن نیست.

 منبع: کتاب ماه به ماه با بارداری

 مولف: هنگامه صدرایی