بدخطی دانش‌آموزان

چرا بعضی از دانش‌ آموزان بدخط‌اند؟

 مهارت خوشنویسی و خط خوب

  خط خوب یکی از مهارتهایی است که باید از سن کم یعنی از دوره پیش دبستانی به دانش آموزان آموخته شود. در غیر این صورت بخشی از فرایند یاددهی و یادگیری دچار نقص خواهد شد. آموزش خط باید از خردسالی به دانش آموزان شروع شود. زیرا پایدارتر خواهد . از این رو درک صحیح مکانیسم‌ها و عواملی که می‌تواند باعث مشکلات دست‌خط دانش آموزان شوند ضروری به نظر می‌رسد. در بسیاری از موارد دیده شده که مشکلات خوانایی دست‌خط بدون مداخلات درمانی برطرف نمی‌شود.

 

 عوامل مربوط به خط دانش آموزان

 در میان مهارتهای تحصیلی پایه، نوشتن ملموس‌ترین مهارت نام گرفته است. تفاوت نوشتن با سایر مهارت‌های ارتباطی این است که نوشتن سند کتبی از خود به جای می‌گذارد و جزء مهارتهای ظریف حرکتی است. می‌گویند خط هر کس نشانه‌ای از روح  او را در خود دارد و هر کسی را می‌توان از خط او شناخت. برای این که دانش آموزان بتوانند نوشتن را به نحو احسن انجام دهند لازم است شرایطی برای نوشتن داشته باشند. این شرایط عبارتند از:

۱٫  از رشد ذهنی کافی برخوردار باشند.

۲٫  انگیزه کافی داشته باشند.

۳٫   از علاقه کافی برخوردار باشند.

۴٫  بین چشم و دست آنها هماهنگی باشد.

۵٫  هماهنگی حرکتی داشته باشند.

۶٫   توانایی تطبیق بدن با فضای اطراف را داشته باشند.

۷٫   مفهوم  نوشتن از راست به چپ را بدانند.

 

 

اشکال در وضعیت جسمانی و مشکلات نوشتن در دانش آموزان

 همچنین وجود بعضی از نارسایی‌ها مانند اختلالات در عملکرد دست و انگشتان باعث می‌شود که  بعضی از دانش آموزان  نوشتن را به طور مطلوب انجام ندهند. معلولیت‌های جسمی و ضایعاتی که در سیستم اعصاب مرکزی یعنی مغز یا طناب نخاعی به وجود می‌آید و صدمات وارده بر مغز باعث اختلال در نوشتن می‌شود. این صدمات ممکن است آنقدر سخت باشد که نتوان تاثیر آن را بر رفتار دانش آموزان تشخیص داد یا آنقدر شدید باشد که فعالیت کودک را به میزان پایینی کاهش دهد. کودک مبتلا به آسیب مغزی ممکن است نشانه‌های رفتاری وسیعی از خود نشان دهد. از جمله عدم هماهنگی و اعمال حرکتی ناقص.

 

اشکال در وضعیت قرار گرفتن کاغذ در مقابله دانش آموزان

 وضعیت نامناسب کاغذ و دفترچه نسبت به بدن نیز از صحیح نوشتن جلوگیری می‌کند و در بروز اشکالات مختلف هنگام دست نویسی دانش آموزان نقش اساسی دارد. برخی از دانش آموزان هنگام نوشتن سر خود را بیش از حد به کاغذ نزدیک می‌کنند و حتی گاهی احساس می‌شود سر خود را به آن می‌چسبانند. گروهی دیگر از دانش ‌آموزان دفترچه خود را به حالت زاویه دار و کج قرار می‌دهند. این موارد همه عواملی بر بروز بدخطی در نوشتن دانش آموزان است.

اشکال در جهت یابی صحیح

برخی دانش‌ آموزان درک صحیح از رابطه‌های فضایی مانند بالا و پایین زیر و رو و چپ و راست ندارند. به همین دلیل هنگام نوشتن حروف و کلمه‌ها حتی بر روی کاغذ خط دار قادر نیستند اشکال صحیح حروف را بنویسند. مثلاً حرف الف را بیش از حد امتداد داده و از روی خط می‌گذرانند.

 دلایل خط بد کودک

 

مشکلات نوشتن صحیح حروف الفبا

 گاهی برخی دانش‌آموزان حروف را بیش از حد بزرگ یا کوچک می‌نویسند و در برخی موارد خطوط مستقیم افقی یا عمودی را به حالت قوس دار یا بالعکس می‌نویسند.

 

مشکلات نسخه برداری صحیح از کلمات

 بعضی دانش آموزان ممکن است حروف سازنده کلمه را با فاصله زیاد بنویسند. مثل آ ز ا د ی  یا این که حروف را بیش از حد به هم نزدیک کرده و صورت کلی کلمه را مخدوش کند. بسیاری از دانش آموزان در نوشتن حروف پیوسته که نیازمند حرکت‌های ظریف و دقیق و هماهنگ است با مشکلات جدی روبرو می‌شوند و برخی از آنان نمی‌توانند بعد از نوشتن یک حرف به سرعت به نوشتن حروف دیگر بپردازند. این به واسطه خطاهایی است که در نوشتن به وجود می‌آیند.

 

خطاهای متداول در نوشتن

۱٫  کج نویسی: ممکن است به دلایل متعددی مثل بسیار نزدیک بودن بازو به بدن و بسیار سفت گرفتن شست و دور بودن خیلی زیاد نوک قلم از انگشتان و صحیح نبودن جهت کاغذ و درست نبودن جهت حرکت قلم اتفاق بیفتد.

۲٫   راست نویسی:  عواملی مثل بسیار دور بودن بازو از بدن، بسیار نزدیک بودن انگشت به سر قلم، هدایت قلم به تنهایی توسط انگشت سبابه و ناصحیح بودن جهت کاغذ در ایجاد آن موثر است.

۳٫   پرفشار نوشتن: بر اثر فشار دادن بیش از حد انگشت سبابه استفاده از قلم نامناسب ایجاد می‌شود.

۴٫   کمرنگ نویسی: به عواملی مثل بیش از حد و یا راست نگه داشتن قلم و چرخش نوک قلم به یک سمت و قطر بیش از حد قلم بستگی دارد.

۵٫   زاویه دار نویسی: به دلیل سفت بودن بیش از حد شست یا شل نگه داشتن قلم یا حرکت بیش از حدا قلم اتفاق می‌افتد.

۶٫   نامرتب نویسی: چهار علت مهم برای این مورد وجود دارد که شامل: عدم آزادی حرکت، حرکت کند دست، محکم گرفتن قلم و در نهایت نادرست یا ناراحت بودن وضعیت بدن دانش‌آموزان است.

۷٫   فاصله گذاری: این مشکل به واسطه پیشرفت سریع قلم به سمت چپ و حرکت بیش از حد و سریع جانبی ایجاد می‌شود.

 

 

 منبع: کتاب کودک خوش اخلاق من

 نویسنده: معصومه کمالی